donderdag, juli 31, 2008

Slow Blogging

Wij hebben vakantie.

Dus geen tijd om te bloggen.

woensdag, juli 30, 2008

Ziekengenezing?

In het verleden heb ik een keer geschreven over ziekenzalving, dit gebruik komt nog af en toe voor en dan met name bij de Rooms Katholieke kerk. Wat we vaker tegenkomen is allerlei vormen van ziekengenezing, maar helaas zien we dat ook dat gebruik vaak misbruikt wordt. Kritisch er naar blijven kijken is dan ook noodzaak.

Een van de vragen die ik altijd stel: is er een dokter bij geweest? Deze vraag stel ik niet voor niets, want in de breinen van sommige "predikers" is het gedachtespinsel opgekomen dat die niet meer nodig zijn, want zij zijn er. Zij doen de zalving en/of het gebed, meer is niet nodig. Helaas zijn er dan ook nog toehoorders die daar waarde aan hechten, met alle gevolgen van dien:
  • In Clackamas County zijn de ouders van een baby gearresteerd, omdat hun baby overleed aan een bacteriële infectie die gemakkelijk verholpen had kunnen worden.
  • In Wisconsin overleed een 11-jarig meisje aan een onbehandelde diabetes, terwijl haar ouders voor genazing baden.
  • In Gladstone stierf een 16 jaar oude jongen aan een verstopping van de urinewegen, hierdoor raakte zijn blaas vol, werden zijn nieren vergiftigd om uiteindelijk aan een hartfalen te overlijden. Zijn ouders hadden beter moeten weten want:
  • Een paar maanden daarvoor overleed zijn nichtje van 15 maanden aan een bloedinfectie, terwijl er volop gebeden werd.
Nu kunnen we denken dat dit allemaal ver weg gebeurd en dat zoiets niet in Nederland voorkomt. Maar denk eraan dat er hele volkstammen christenen zijn die weigeren hun kinderen in te enten, weigeren bij ziekte om naar een dokter te gaan, omdat hun "geloof" anders zegt. Denk aan de miljoenen die jaarlijks naar Lourdes gaan voor genezing, terwijl toch maar 67 genezingen zijn geregistreerd sinds 1858.

Voor in mijn Bijbel heb ik geschreven: Het begin van alle kennis is de vrees voor God (Psalm 111:10), dat betekend dat als je God echt wil eren je ook je verstand mag gebruiken. Als een schaap in een sloot valt, of koeien breken uit en lopen de snelweg op, dan ga je toch ook niet ernaast bidden? Maar dan grijp je toch in? Is een mens dan niet meer dan deze dieren? Ga daarom bij ziekte naar een dokter. Ook dan is het in God hand, maar je hebt kunnen doen wat je had kunnen doen.



Cuil is Cool??

De laatste dagen gonst een nieuw gerucht over het Wereld Wijde Web, men heeft het eindelijk gevonden: iets wat eindelijk zoekt naar wat jij wil vinden. Cool? Nee het is Cuil. Was het in het begin allemaal nog rozengeur en maneschijn, waren de professors nog gelukkig, komt er een Zwingli fanaat die zegt dat ze het allemaal verkeerd uitspreken, het is niet "cool", maar 'see you ill'. De koude rillingen gingen over mijn lichaam, iets wat in deze hitte niet erg is, maar zo koel had ik het nog niet meegemaakt.

Uiteindelijk toch maar zelf onderzocht of deze flauwecuilkul de moeite waard was om te onderzoeken. Uiteindelijk alles wat ik zocht kon ik niet vinden, wat wel aardig is dat er een mooi mozaïek wordt gemaakt van de verschillende websites: plaatjes van andere websites, waar auteursrecht op zit, komen zomaar naast mijn site te staan. Een zinvolle aanvulling, daar mijn site er maar beroerd uitziet. Maar helaas het mag niet, de Rambambashi sprak: vond ze eerst wel sympathiek, maar ben toch wel geschrokken...

Schijnbaar hebben deze wijze heren van Cuil geen kennis dat dit toch wel een vorm van Copyright schending is, vermoedelijk hebben ze dan ook copyright op zijn Keltisch gelezen: copy right!

dinsdag, juli 29, 2008

Dronkenschap in de Bijbel (3)

En hij langde hun van de gerechten, die voor hem waren; maar Benjamins gerecht was vijfmaal groter, dan de gerechten van hen allen. En zij dronken, en zij werden dronken met hem.
Genesis 43: 34

Een ander geval van dronkenschap lezen we in de geschiedenis van Jozef en de eerste ontmoeting met zijn broers (Genesis 43). In alle kinderboeken wordt dit laatste netjes weggecensureerd, zo ook in Het Boek: Het werd een echt feest met vrolijk gepraat en veel wijn. Dat Jozef dronken werd samen met zijn broers, is een onderbelicht onderwerp. Toch kan de lezer niet aan de indruk ontkomen, dat deze dronkenschap hier als negatief werd belicht en is daarmee een aardig voorbeeld voor christenen die denken dat er helemaal geen alcoholische drank genuttigd mag worden.

Frappant is, dat Jozef toch nog wel zo "nuchter" was dat hij niet verraadde wie hij was. Een ander punt wat hiermee naar voren komt, is dat niet alleen aan het Perzische hof maar ook aan het Egyptische hof flink gedronken werd.

maandag, juli 28, 2008

Mission Possible

De afgelopen weken heb ik regelmatig aandacht geschonken aan Mission Possible. Op dit moment zijn ze hard aan het werk in Oeganda en we krijgen regelmatig positieve geluiden.

Echter dat dit niet vanzelfsprekend is, blijkt uit de nare gebeurtenissen van een andere groep die naar Kenia waren gegaan voor een soortgelijk project, hieronder het verslag zoals dat vandaag in de kranten stond:
Bij een overval in Kenia zijn vijf Nederlandse vrouwen donderdagavond verkracht. De vrouwen namen deel aan een werkvakantie van de Amersfoortse christelijke organisatie Livingstone. De deelnemers werden overvallen op het bewaakte terrein van het project, zegt een woordvoerder van Livingstone maandag. Ze is ingelicht door een plaatselijke projectleider.

Zeker tien mannen van rond de 30 jaar wisten met speren en een pistool het terrein binnen te dringen. Daarbij werd een buurman gegijzeld. Eenmaal binnen werden de twaalf Nederlandse deelnemers, twee lokale projectleiders en enkele Kenianen samengedreven. De slachtoffers moesten geld en mobiele telefoons afstaan.

Vervolgens dreven de overvallers iedereen naar de bovenverdieping, waar de vijf vrouwen in de leeftijd van 17 tot 25 jaar werden verkracht. In een kamer naast hen lagen de mannen vastgebonden op de grond. De vrouwen zijn na de twee uur durende overval naar een ziekenhuis gebracht. Daar zijn ze behandeld, onder meer met het oog op een mogelijke aids-besmetting.

De deelnemers aan de werkvakantie werkten in een weeshuis in Kakamega. In dat bewaakte gebouw vond de overval plaats. Op die avond was de groep, die onder meer een gebouw had opgeknapt en buurtbezoeken had afgelegd, bezig met het evalueren van de vakantie.

Volgens een woordvoerder van Livingstone zijn zo'n honderd mensen opgepakt. Onder de gearresteerden zouden enkele lokale medewerkers van het project zijn. "Dat is onvoorstelbaar. Die mensen zijn echt onschuldig, ze zijn zelf slachtoffer geworden en hebben hulp nodig."

Alle Nederlandse deelnemers zijn zaterdag teruggekeerd in eigen land. De werkvakantieprojecten van Livingstone in Kenia zijn voorlopig stopgezet. Het project in Kakamega geldt volgens de woordvoerder als veilig. "Wij kennen de lokale projectleiders al sinds 1990 en vertrouwen hen volledig. Bij twijfel daarover gaan onze reizen niet door." Deelnemers aan het project hebben nooit eerder te maken gehad met gevaarlijke, bedreigende of gewelddadige situaties.

De woordvoerder noemt het 'ongelofelijk' dat juist dit project is overvallen. Volgens haar is ook in Nederland 'enorm heftig' en 'heel geschokt' gereageerd op de gebeurtenissen. Livingstone organiseert werkvakanties en uitwisselingsprojecten in Afrika, Europa en Zuid-Amerika.

Bron: Nieuws.nl, Trouw

Christenvervolging: Indonesië

Enkele moslimextremisten hebben zondag 13 juli de 25-jarige christen Elisa Maryamah in haar huis aangevallen. Ze beschuldigden haar van ontvoering en bekering van een 13-jarig moslimmeisje. De situatie, zie zich in West-Java afspeelde, liep nog meer uit de hand toen honderden boze moslims zich voor het huis verzamelden. Twee vrienden van Elisa, die haar te hulp schoten, werden zelf doelwit van het geweld. Uiteindelijk werd het drietal door de politie ingesloten. Open Doors schakelde een advocaat in die de vrienden drie dagen later vrij kreeg.

Bron: OD

Roetsjen

Iedereen heeft wel eens gehoord dat men van de trap af kan roetsjen. De vraag is waar komt dat woord vandaan. Kijken we in het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal, dan stelt die dat het een onzekere etymologie heeft.

Opvallend is dat het naast de standaard betekenis van "glijden, zich glijdend bewegen" ook de betekenis geeft van "zich snel bewegen te voet, hard lopen" en dat is grappig want in het Hebreeuws bestaat ook een woord met dezelfde klank EN dezelfde betekenis: רוּץ "rennen". We komen onder andere dit woord tegen in Esther 3:13: De brieven nu werden gezonden door de hand der lopers tot al de landschappen des konings, dat men zou verdelgen, doden en verdoen al de Joden, van den jongetot den oude toe, de kleine kinderen en de vrouwen, op een dag, op den dertienden der twaalfde maand (deze is de maand Adar), en dat men hun buit zou roven.

Deze הרצים, lopers, ook wel aggaren genoemd, waren door het gehele Perzische rijk op bepaalde afstanden van elkaar gestationeerd en moesten eventuele koninklijke berichten aan elkaar doorgeven. Wanneer er bijzondere haast was, maakten zij gebruik van paarden, in koninklijke maneges gefokt (cf. Esther 8:10, 14)

zondag, juli 27, 2008

Dronkenschap in de Bijbel (2)

Na het drankgelag, welke we de vorige keer behandelden, en uitmondde in een razzia, lezen we in het boek Esther dat een zekere Haman door Ahasuerus tot een soort minister-president werd gemaakt. Deze Haman, begon zich te ergeren aan de jood Mordechai en zocht een manier om zich van deze te ontdoen. Tijdens een gezellig etentje, dat snel uitliep op een drankgelag, begon deze minister-president met de koning de belangrijke aangelegenheden te beraadslagen die in een land altijd aanwezig zijn. Tijdens deze dronkenschap werd de teerling geworpen, het lot was gevallen op de vernietiging van het joodse volk.

Natuurlijk werd een en ander politiek correct uitgevoerd, immers schreef Herodotos (Historiën i.133) niet dat de Perzen de gewoonte hadden dat, als ze dronken zijn, over de belangrijkste aangelegenheden te beraadslagen en als ze in die discussie tot een bepaald besluit komen, dan stelt de volgende dag, als ze nuchter zijn, de heer des huizes, in wiens woning ze beraadslagen, het onderwerp weer aan de orde, en als het besluit hun in nuchtere toestand bevalt, dan passen ze het toe; zo niet dan vergeten ze het. Wat zij in nuchtere toestand vooraf besproken hebben, behandelen ze nader als ze dronken zijn. En natuurlijk zat hier een logica in, immers ze overleggen en nemen een eerste besluit als de adviseurs, door hun toestand van dronkenschap, niet kunnen veinzen en dus eerlijk zijn, en ze hakken de knoop definitief door als ze weer nuchter zijn en zich niet meer kunnen vergissen.

Echter na de dronkenschap komt de kater en mensen zijn meestal niet de vriendelijkste in dat stadium. In ieder geval de agaren of renboden gingen door het gehele land, en opnieuw werd een beruchte wet van Meden en Perzen uitgegeven in het paleis te Susan. (Esther 3:15) En terwijl deze stad Susan in grote verwarring was, vonden de koning en Haman de remedie tegen een kater: ze zaten en dronken vrolijk verder.

zaterdag, juli 26, 2008

John Hus

Van William Dallmann is het boek "John Hus, A brief story of the life of a martyr" te downloaden via Manybooks.net

The Expositor's Greek (New) Testament

De The Expositor's Greek (New) Testament is online en te downloaden in verschillende formaten.

Dronkenschap in de Bijbel

In de Bijbel vinden we regelmatig verwijzingen naar het drinken van wijn en andere alcoholische dranken. Ook de gevolgen daarvan, zoals dronkenschap worden regelmatig benadrukt, echter nergens komt dit zo naar voren als in het boek Esther.

Het begint al in het eerste hoofdstuk, waar sprake is van een groot feest, waar men de gasten gaf te drinken in vaten van goud, en het ene vat was anders dan het andere vat; en er was veel koninklijke wijn, naar des konings vermogen. (Esther 1:7) Waar sprake is van wijn die anders alleen voor de koninklijke tafel bestemd was. Opvallend is echter de toevoeging in het volgende vers: En het drinken geschiedde naar de wet, dat niemand dwong; Met andere woorden, men mocht zelf weten hoeveel men dronk, het kon dan ook niet anders dat deze feesten zich kenmerkten als drankgelagen, wat ook uit het vervolg blijkt. Na zeven dagen, toen des konings hart vrolijk was van den wijn, werd de vrouw van deze koning erbij gehaald zodat hij met haar grote schoonheid kon showen. Deze vrouw had daar blijkbaar niet zo'n zin in, temeer daar volgens sommige theologen zij zich volledig naakt met alleen een kroon zicht moest tonen, en werd zo één van de eerste feministen die in opstand kwam tegen haar man.

De dronken menigte was het hier niet mee eens en dwongen de koning maatregelen te treffen. Er werd een beruchte wet van Meden en Perzen uitgevaardigd, waarbij de koningin werd verbannen. We ons moeten afvragen wat de normen en waarden van dit soort wetten zijn, als ze tijdens dronkenschap worden gemaakt. In ieder geval waren de gevolgen enorm, als we de rest van het boek lezen zien we dat de koning, nadat hij zijn roes had uitgeslapen, achteraf toch wel spijt heeft, maar niet terug durft of wil komen op zijn eerdere besluit, dus wordt er een razzia georganiseerd in zijn hele land waarbij de knapste vrouwen worden ontvoerd, voor de harem van de koning. Men zoeke voor den koning jonge dochters, maagden, schoon van aangezicht. (Esther 2:2) De nadruk ligt hier op de lichamelijk schoonheid, er wordt niet naar de geestelijke eigenschappen gekeken. Blijkbaar was de "verzameling" in de harem niet voldoende. Uiteindelijk werd na deze daad nogmaals een groot drankgelag georganiseerd, welke typerend de maaltijd van Esther (vs.18) wordt genoemd, waarna het land eindelijk “rust” kreeg. Waarschijnlijk bestond die rust in vrijstelling of vermindering van belasting of van militaire dienst en druk, echter de verzameling vrouwen in de harem werd nog regelmatig uitgebreid (vs.19).

vrijdag, juli 25, 2008

Codex Sinaiticus Online

De bekende Codex Sinaiticus is online.

Sumerische Grammatica

Wie altijd al eens Sumerisch heeft willen leren krijgt nu de kans, Daniel A. Foxvog heeft zijn grammatica en een woordenlijst online gezet.

maandag, juli 21, 2008

Een verbond met de dieren

Over het algemeen wordt er weinig over gesproken, maar in de Bijbel wordt een paar keer een verbond genoemd tussen God en de dieren.

Het eerste verbond met dieren is direct na de zondvloed als Noach uit de ark komt en God tegen hem zijn zonen zegt: ‘Nu sluit Ik mijn verbond met u en met uw nageslacht, en met alle levende wezens die bij u zijn, met de vogels en de viervoetige dieren, met alle dieren van de aarde die bij u zijn, alle dieren die uit de ark zijn gekomen, alle dieren van de aarde. Ik sluit met u mijn verbond, dat nooit meer enig levend wezen door het water van de vloed zal worden uitgeroeid, en dat er zich nooit meer een vloed zal voordoen om de aarde te verwoesten.’ (Genesis 9:9-11) en om duidelijk te maken dat het hier om een echt verbond gaat, lezen we verder: ‘Dit is het teken van het verbond, dat Ik sluit tussen Mij en u, en alle levende wezens die bij u zijn, voor alle generaties. Ik zet mijn boog in de wolken; die zal het teken zijn van het verbond tussen Mij en de aarde. Wanneer Ik op de aarde de wolken samenpak, en de boog in de wolken zichtbaar wordt, dan zal Ik denken aan het verbond tussen Mij en u en alle levende wezens, aan alles wat leven heeft. De wateren zullen nooit meer aanzwellen tot een vloed, om alles wat leeft te verdelgen. Als de boog in de wolken staat, zal Ik hem zien en daarbij denken aan het altijddurend verbond tussen God en alle levende wezens, alles wat op de aarde leeft.’ (vs. 12-16)


zondag, juli 20, 2008

De eerste sandwich

Hillel de Oudere – een van de belangrijkste Joodse leraren uit farizeïsche kring en tijdgenoot van koning Herodes - introduceerde het eerste sandwichachtige gerecht: de Korech. Dat bestond uit twee matsa (ongegist brood) met daartussen maror (de bittere kruiden) en charoseth (gehakte noten, appel, kaneel, suiker, rozijnen en wijn) .


Deze manier om voedsel op een "broodplank" te leggen was in die tijd heel normaal. Vlees en ander eten werd op het brood gestapeld en eraf gegeten. Het brood nam het vocht, vet en saus op uit het eten. Aan het einde van de maaltijd werd de broodplank aan de armen (Lukas 16:21) of aan de honden (Mattheus 15:26, 27, Markus 7:27, 28) gegeven.

zaterdag, juli 19, 2008

Geef ons heden ons dagelijks brood

In het boek Gebeden voor het Nieuwjaarsfeest van I. Dasberg kwam ik de volgende anekdote tegen:

Een Chassied kwam bij R. Mendel en vroeg de Rebbe of hij wilde bidden dat het hem gegeven zou zijn om behoorlijk zijn brood te verdienen.

R. Mendel ried hem aan: "Bid zelf tot God, en Hij zal voor uw levensonderhoud zorgen".

"Maar ik weet niet hoe ik tot God moet bidden," antwoordde de Chassied.

R. Mendel was zeer verbaasd: "U weet niet hoe u moet bidden en toch klaagt u er over dat u geen middelen van bestaan heeft? U wilt dat een onbeduidende wens wordt ingewilligd en u maakt zich geen zorgen over het belangrijkste probleem?"

donderdag, juli 17, 2008

De Wilg

En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken.
Jesaja 44: 4

De ערב ‛ârâb wordt een vijftal keren genoemd in de Bijbel, waarbij in alle gevallen een boom wordt bedoeld die bij een waterstroom staat. Op één geval na lijkt het in alle gevallen te gaan om een Wilg. De uitzondering is Psalm 137 vs 2, waar het om de Populier (Populus euphratica Olivier) gaat, daar de treurende wilg (Salix babylonica) van oorsprong uit China komt.

Treurwilg (Salix vitellina)

Christenvervolging: Pakistan

Een rechter in de Pakistaanse provincie Punjab heeft de gedwongen huwelijken van twee ontvoerde minderjarige christelijke meisjes wettelijk erkend. Het gaat om de twee zusjes, Saba en Anila Younas van 13 en 10 jaar oud, die eind juni werden ontvoerd door drie islamitische mannen. Toen 2 van deze mannen "getuigden" dat de meisjes instemden met dit huwelijk, verklaarde de rechter dat de meisjes “op legitieme wijze tot de islam zijn bekeerd”. De meisjes zelf zijn niet gehoord. De Rooms Katholieke kerk gaat ervan uit dat dit schijnhuwelijken zijn en dat men op deze manier de kinderen tot prostitutie willen dwingen.

Bron: KN

Zondvloed

Over de zondvloed is veel geschreven, Robin Parry is pas geleden met een nieuwe blog Theological Scribbles begonnen en heeft daar nu het artikel "Did Noah's Flood Happen? An Historical Overview" geplaatst.

Free Online/Downloadable Hebrew Grammar Resources

De bloggers van Biblical Studies and Technical Tools hebben een aparte pagina gemaakt met allerlei downloads van Hebreeuwse grammatica's. Voor iedereen die Hebreeuws wil leren een heerlijke bron.

woensdag, juli 16, 2008

Tatoeages

De laatste maanden wordt op mijn website het meest gezocht naar Tatoeages, mede natuurlijk daar ik hier al verschillende keren over heb geschreven.

Deze keer heeft Steve Caruso op zijn blog weer eens een schitterend voorbeeld van hoe het niet moet. Hij concludeert dan ook met: Whenever you get a translation in a language that you don't know, always always always get an image file from a professional, and always always always get a second opinion!

Mocht dit nog niet genoeg zijn, ook Scientific American heeft het fenomeen bestudeert onder criminelen en kwamen tot de volgende conclusie: Body art may be a tip-off that inmates are suffering from antisocial personality disorder (ASPD), a mental condition characterized by, among other traits, a lack of empathy for others, remorselessness about crimes committed, pathological lying, cheating and stealing as well as physical and emotional aggressiveness.

De zondag is niet van ons

Deze krantenkop stond vandaag op de voorpagina in één van de lokale kranten. Het bleek dat gisteren een discussie is geweest over de zondagsrust. Nu ben ik over het algemeen voor iedere vorm van rust, maar deze discussie ging speciaal over de zondagsrust.

Het kon niet anders dat er twee partijen zouden zijn, de pro's onder aanvoering van SGP-leider Schotanus en de contra's onder aanvoering van Wiesnekker. Wat opviel is dat deze discusisie zoveel loze argumenten aanhaalt.
  • Zo willen de contra's het liefst dat de winkels op zondag open gaan, terwijl de middenstand daar helemaal niet op zit te wachten, want het is hun enige vrije dag.
  • De contra's willen respect van de christenen over de invulling van de zondag, er wordt echter gezwegen over respect voor de christenen, die een meerderheid vormen. Eenzijdige tolerantie noemt men dit.
  • De pro's vinden dat de zondag van God is, daarbij wordt verzwegen dat dit nergens in de Bijbel staat. In de Bijbel wordt wel de sabbat (welke van vrijdagavond tot zaterdag avond duurt) genoemd. Als men pro sabbats-rust is, dan zou het logisch zijn om op de koopavond op vrijdag en de zaterdag alle winkels te sluiten.
  • De pro's vinden dat de overheid in dienst van God staat,. Dat is zo in een theocratie., echter logischer zou zijn dat ze aanvoerden dat de overheid in dienst van het volk staat omdat we nu eenmaal een democratie zijn, met vervolgens als argument: daar de meerderheid christen is er om die reden men voor zondagsrust is.

Verdrukking

Tegenwoordig zijn we in Nederland gewend dat er allemaal regeltjes zijn, wil je daaraan ontsnappen door eens heerlijk de natuur in te gaan, zie je ook daar allerlei borden met regeltjes erop. Door de borden zie je soms het bos niet meer. Gelukkig vind soms zelfs de natuur dat dit soms de spuigaten uitloopt en komt in opstand, zoals deze boom:


dinsdag, juli 15, 2008

Spijsoffers

In de Bijbel wordt verschillende keren gesproken over "spijsoffers", eigenlijk heb ik daar tot nu toe weinig over nagedacht wat dat nu inhield, totdat afgelopen zondag tijdens de dienst op een aanschouwelijke manier één en ander werd duidelijk gemaakt. Hieronder enkele overwegingen uit de preek:

Kijken we in de verschillende vertalingen dan zien we nogal wat variaties ten aanzien van de gebruikte offerterm: 'spijsoffer' (SV, NBG), 'meeloffer' (WV), 'graanoffer' (NBV, HSV), en 'broodgift' (Naardense Bijbel). Al deze vertalingen suggereren in mindere of meerdere mate dat het om een offer van plantaardig voedsel gaat. In enkele teksten komt het echter voor met betrekking tot vlees (Richt. 6:18; 1 Sam 2:17) en wierook (Num 16:15). Soms duidt het ook op offers in algemene zin (1 Kr 16:29). Het gebruikte Hebreeuwse woord (mincha) duidt tevens op het schenken van schatting aan een hogergeplaatste (Richt. 3:15). Daarom wordt - op grond van de woordbetekenis - aangenomen dat de offeraar door dit offer alle eer aan de HERE geeft en dat Hij zo wordt erkend als de Allerhoogste.

Voor een volledig overzicht van alle Bijbel passages met spijsoffer zie hier. Voor een goed overzicht hoe nou zo'n spijsoffer werd klaargemaakt zie Leviticus 2.

maandag, juli 14, 2008

Biblioblogger van de maand

De biblioblogger van deze maand is Phil Sumpter, bekend om zijn blog Narrative and Ontology. Het interview gedaan door John Hobbins is hier te lezen.

Christenvervolging: China


Met de Olympische Spelen op komst doet China er alles aan om er voor te zorgen dat er voor de spelers en bezoekers een smetteloze ontvangst is. Zo konden we vorige week lezen, dat ze zelfs gratis bijbels gaan uitdelen aan atleten, toeschouwers, toeristen en iedereen die een exemplaar wil hebben, op een manier waar zelfs onze Amsterdamse politie nog van kan leren. Dat de Chinezen het groots aanpakken blijkt uit het feit dat ze zelfs een nieuwe drukkerij hebben gebouwd in Nanking, speciaal voor het drukken van Bijbel. Echter er zit een addertje onder het gras, er zijn nl. ook berichten dat deze Bijbels deels gecensureerd en aangepast zijn. Er zouden zelfs delen van de koran in zitten.

Nu valt dit allemaal moeilijk te controleren, echter dat een vos wel zijn haren maar niet zijn streken verliest blijkt uit het feit dat de Chinese autoriteiten pas weer twee priesters van de ondergrondse katholieke Kerk gearresteerd, vorige week werden nog andere christenen gearresteerd. Alleen al de afgelopen drie maanden zijn er zo enkele honderden gearresteerd en dan niet alleen volwassenen maar ook kinderen.

Appels of Abrikozen

Ondersteunt gijlieden mij met de flessen, versterkt mij met de appelen, want ik ben krank van liefde.
Hooglied 2: 5

De wijnstok is verdord, de vijgeboom is flauw; de granaatappelboom, ook de palmboom en appelboom; alle bomen des velds zijn verdord; ja de vrolijkheid is verdord van de mensenkinderen.
Joël 1: 12

In de Bijbel komen we een aantal keren het woord תּפּוּח (tappûach) tegen welke in de meeste vertalingen wordt vertaald met Appel. De bekende bioloog Tristram daarentegen denkt dat met tappûach de Abrikoos (Prunus armeniaca) wordt bedoeld. Hij baseert zich op Hooglied (2:3-5;7:8) waar wordt gesproken dat de vrucht van de boom zeer zoet smaakt en een heerlijke reuk verspreid. De Appelboom is minder zoet en ruikt lang niet zo sterk als de Abrikoos, bovendien voert hij als argument aan dat de Appelboom oorspronkelijk niet voor kwam in Israël, om die reden is het volgens hem logisch dat het om een andere boom moet gaan zoals de Abrikoos. De biologen Harold N. en Alma L. Moldenke ondersteunen deze theorie van Tristram door te stellen dat de Appel zoals wij die tegenwoordig kennen pas recentelijk door selectie en cultivatie zo smakelijk is geworden.

Abrikoos

Anderen hebben nog gespeculeerd dat de gouden appels de Sinaasappel (Citrus sinensis) zou zijn, maar zoals de Moldenkes terecht opmerken, kwam deze uit het oosten van India en werd niet eerder geïntroduceerd in Israël dan 1000 v.C., het kan dan ook niet gaan om deze boom.

Appel

zondag, juli 13, 2008

Galbanum

Verder zeide de HEERE tot Mozes: Neem tot u welriekende specerijen, mirresap, en oniche, en galban, deze welriekende specerijen, en zuiveren wierook; dat elk bijzonder zij.
Exodus 30: 34

Galbanum חֶלְבְּנָה chelbenâh, komt in de Bijbel alleen voor in Exodus en in het apocriefe boek Sirach (24:15): Als kaneel en kameeldoorn, als uitgelezen mirre geurde ik heerlijk, als galbanum, cistus en balsem, als een wolk van wierook in de tabernakel. De Galbanum was een onderdeel van het heilige reukwerk, verder bestaande uit balsem, oniche en andere kruiden, en zuivere wierook, welke voor de Ark van het Verbond in de tabernakel gelegd moest worden. Volgens Rashi is de muskusachtige geur van de Galbanum onaangenaam, dit om ons erop te wijzen dat het niet te gering is in onze ogen, om met ons te verenigen bij de samenkomst op onze vastendagen en bij de gebeden de ongodsdienstigen onder Israël, dat zij met ons geteld zouden worden.


Met Galbanum wordt de Ferula gummosa soms ook wel Ferula galbaniflua genoemd en komt uit de familie Umbelliferae en is daarmee familie van de Venkel (Foeniculum vulgare) waarmee de plant wel eens wordt verward. De plant is een groot, overblijvend kruid met een gladde stengel, glanzende blaadjes en kleine bloemen. De etherische oliën verspreiden een enigszins muskusachtige geur.

zaterdag, juli 12, 2008

Hebreeuwse tatoeages

Hebreeuwse tatoeages blijven maar problemen opleveren, schreef ik een paar dagen terug nog over een ludiek artikel op de blog Scotteriology ook Tyler F. Williams heeft weer eens een artikel geschreven over hoe het niet moet.

Cats are not ugly

Ondanks het feit dat door sommige bibliobloggers de meest verschrikkelijke dingen aan katten worden toegedicht, blijkt toch regelmatig maar weer dat katten hele lieve en zorgzame dieren zijn. Zo kunnen we in National Geographic lezen dat "A tabby cat that recently gave birth has "adopted" a red panda cub into her litter. The panda, born at Amsterdam's Artis Zoo, was rejected by its mother.", waaruit maar weer het tegendeel blijkt.



Bron: National Geographic



Het offeren van duiven

Als nu zijn offergave voor de HEERE een brandoffer uit het gevogelte is, moet hij zijn offergave aanbieden van tortelduiven of van jonge duiven. De priester moet die dan bij het altaar aanbieden, hem de kop afknijpen en op het altaar in rook laten opgaan. Zijn bloed moet daarna tegen de zijwand van het altaar uitgedrukt worden. Zijn krop met de veren moet hij daarna verwijderen. Hij moet het namelijk naast het altaar werpen, aan de oostkant, op de ashoop. Dan moet hij het dier bij de vleugels inscheuren, zonder die eraf te trekken. De priester moet het op het altaar, op het hout dat op het vuur ligt, in rook laten opgaan. Het is een brandoffer, een vuuroffer, een aangename geur voor de HEERE.

Leviticus 1:14-17


In de Bijbel lezen we regelmatig over het brengen van offers en één van deze offers was het brengen van een brandoffer. Hierbij mochten de armen een duif offeren. Hoe dat te werk ging kunnen we lezen in het eerste hoofdstuk van Leviticus. Helaas wordt in de meeste moderne vertalingen geen correct beeld weergegeven en wordt gesteld dat de priester de kop van de vogel moest afknijpen of de nek moet omdraaien. In de Statenvertaling lezen we dat de priester van de duif zijn hoofd met zijn nagel splijten.


In sommige joodse verklaringen lezen we dan ook dat de desbetreffende priester de nagel van zijn duim liet groeien en met deze de kop van de duif eraf sneed. Dit klinkt wreed, maar dit is een van de meest pijnloze manieren om een duif te doden.

woensdag, juli 09, 2008

Provincie Nederland

Sinds gisteren bestaat de autonome staat Nederland niet meer, onze wijze regeerders hebben besloten om te kiezen voor het het EU-verdrag. Onze grondwet en andere wetten die altijd de autonomie van Nederland hebben gewaarborgt zijn nu onderschikt geworden aan andere buitenlandse wetgeving.

Ondanks dat de grote meerderheid van ex-Nederland tegen was, hebben 60 mensen hiertoe besloten en daarmee bewust niet deze meerderheid van ex-Nederlanders vertegenwoordigd. Nederland is hierdoor helaas een provincie geworden van een dictatoriale staat.

Hebreeuwse tatoeages

Hebreeuwse tatoeages zijn in en steeds vaker wordt er gezocht op christelijke blogs. Zie daarom de blog Scotteriology voor een tip voor de genen die persé er eentje willen hebben.

Cursussen Hebreeuws

De vereniging Da'at geeft komend najaar weer verschillende cursussen Hebreeuws voor zowel gevorderden als beginners. Zie voor contactgegevens en verdere informatie de volgende 2 links:

Da'at, is een vereniging ter bevordering van de kennis van bijbeltalen en - culturen, gevestigd te Lunteren, Molenparkweg 26, 6741 ZR Lunteren, tel. 0318-483231; email: pasiebesma at solcon dot nl en is opgericht in Barneveld op de eerste bestuursvergadering op 11 augustus 1994.


De naam "Da'at" is ontleend aan Spr. 1:7 "De vrees des HEEREN is het beginsel der wetenschap." (lett. in het Hebreeuws "Da'at"). Hiermee is ook aangegeven vanuit welke basis het doel wordt nagestreefd, en van de cursisten wordt gevraagd dit te respecteren. Dit doel, zoals vastgesteld in de statuten, is om de kennis van bijbeltalen en culturen te bevorderen. Daartoe worden o.m. cursussen voor belangstellenden in Bijbels Hebreeuws en Bijbels Aramees georganiseerd. Als docenten zijn hieraan verbonden: prof. Dr. Pieter A. Siebesma uit Barneveld (die ook directeur van het Instituut is) en Drs. Tanne Lobbezoo uit Ermelo.


Op dit moment worden er 3 cursussen Bijbels Hebreeuws gegeven, allen leescursussen (ruim 20 deelnemers). Uit de afgelopen jaren is gebleken dat ongeveer 70 % van de cursisten, die de cursussen in de afgelopen jaren hebben gevolgd, behoort tot een van de reformatorische kerken (Nederlands Hervormd en Gereformeerd (binnen PKN), Hersteld Hervormd, en Gereformeerde Gemeente, daarnaast van Vrijgemaakt en Nederlands Gereformeerd tot Christelijk Gereformeerd en Oud Gereformeerd, en alles wat daartussen zit), ruim 25 % is evangelisch (Baptist, Vergadering van Gelovigen en Pinkstergemeente), verder is een enkeling Joods of Rooms-katholiek.

Op de leeskringen worden met elkaar gedeelten uit het Oude Testament gelezen en vertaald.

Pieter A. Siebesma

maandag, juli 07, 2008

Hebreeuwse tatoeages

Een van de meest populaire zoekargumenten die mensen via een zoekmachine op mijn site brengen is "Hebreeuwse tatoeages". In het verleden heb ik al regelmatig erop gewezen dat het aanbrengen van dit soort tatoeages een hachelijke zaak is omdat door groot kennisgebrek veel onherstelbare fouten worden gemaakt. Hieronder is er weer één uit de serie:


Voor hen die niet snel genoeg achter de fout komen verwijs ik naar de website van Steve Caruso, die een uitgebreide behandeling geeft van de fout.

Voor hen die meer van dit onderwerp willen weten zie hier.

Forum: Textual Criticism of the Bible

Dr. Wieland Willker heeft een nieuw forum opgericht Textual Criticism of the Bible welke een welkome aanvulling is op de bestaand groep textualcriticism. De belangrijkste onderwerpen waar aandacht aan zal worden gegeven op dit forum zijn:

Geef het aandacht, daar het een zeer veelbelovend forum lijkt te gaan worden.

Kerken in Barneveld: Ds. P. J. den Admirant

Ds. P. J. den Admirant deed zondag intrede als predikant in wijk 1 van de hervormde gemeente te Kootwijk/Kootwijkerbroek. Hij was predikant in Harderwijk.

De bevestigingsdienst werd ’s morgens geleid door ds. F. Luitjes uit Ermelo. Tekst voor de prediking was 1 Petrus 5:2-4. Thema van de preek was: ”Gods kudde kan niet zonder herder”.

De bevestiging vond plaats door ds. J. C. Oosterwijk uit Ouwsterhaule-Scharsterbrug, de schoonzoon van ds. Den Admirant.

Voorafgaand aan de intrededienst werd ds. Den Admirant toegesproken door burgemeester J. Houben van de gemeente Barneveld, ds. D. van de Streek namens classis Nijkerk en de werkgemeenschap van predikanten en door diaken J. Mudde namens gemeente en kerkenraad.

In de intrededienst preekte ds. Den Admirant over Psalm 100 en Efeze 3:14-21. Kerntekst voor de prediking was Psalm 100:5a: „De Heere is goed.”

Bron: RD

Behemoth (2)

Had ik een vorige keer meer de gangbare beschrijving van de Behemoth besproken, deze keer wil ik iets meer ingaan op alternatieve theorieën. Een lezer maakte mij al attent op het feit dat men de Behemoth als poetische beschrijving van het Nijlpaard moet lezen. Er zijn echter nog meer aanwijzingen dat het niet om een Nijpaard gaat. Had ik de vorige keer gesteld dat verschillende onderzoekers zeiden dat Behemoth een Egyptisch leenwoord p-ehe-mau zou zijn, anderen stellen dat dit helemaal niet zo is en dat er helemaal niet zo'n Egyptisch woord bestaat.

Gunkel ("Schöpfung und Chaos," p. 62) suggereert dan ook dat met de Behemoth en de Leviathan het moet gaan om een soort voorwereldlijke monsters net als de Tiamat. Maar zoals Tolkien reeds heeft gezegd, in iedere mythe zit wel een waarheid, zijn er vooral veel creationistische onderzoekers die uitgaan dat deze voorwereldlijke monsters in werkelijkheid dinosauriërs zouden zijn geweest. Het aardige van dit soort theorieën is dat men dan direct in superlatieven gaat denken. Toen de eerste botten van dinosauriërs werden gevonden en onderzocht werd de Iguanodon als een van de eerste gevonden, en direct tot Behemoth gebombardeerd (The Magazine of Natural History and Journal of Zoology, Botany, Mineralogy, Geology and Meteorology [1835], p. 312-320), later toen men de fossielen van nog grotere dieren ontdekte, werd deze Iguanodon direct vervangen door deze grotere dieren.

De draak van Marduk, Ishtar Poort

De vraag is, zijn er wetenschappelijke onderbouwingen voor dit soort theorieën. Niet ontkent kan worden dat er vele mythes zijn over draken, welke opvallend veel lijken op dinosauriërs. Ook kan niet ontkent worden dat de afgelopen jaren DNA is gevonden van deze dieren, wat suggereert dat ze niet miljoenen jaren maar slechts tienduizenden jaren geleden zijn uitgestorven. Echter de beschrijving die deze creationisten geven, zijn vaak zeer summier en ook op een andere manier te verklaren.

Een belangrijk punt welke ik mis in hun theorieën, is dat God hier zelf spreekt EN dus wijst op deze voorwereldlijke dieren, met andere woorden, op het moment dat de schrijver van Job dit opschreef hoefden deze dieren niet meer te bestaan. Vergelijk dit met Genesis 1, ook hier is God aan het woord en was er nog geen één mens die aanwezig was.

zondag, juli 06, 2008

Dille

Wee u, gij Schriftgeleerden en Farizeën, gij geveinsden, want gij vertient de munte, en de dille, en den komijn, en gij laat na het zwaarste der wet, namelijk het oordeel, en de barmhartigheid, en het geloof. Deze dingen moest men doen, en de andere niet nalaten.
Mattheüs 23:23

De Dille, ανηθον anethon komt alleen in bovengenoemde tekst voor. Daar dit keukenkruid ook in Nederland wil groeien en zelfs winterhard is, heb ik van de week een poging ondernomen om hem ook bij mij in de tuin te laten groeien.


zaterdag, juli 05, 2008

Behemoth

Zie nu Behémoth, welke Ik gemaakt heb naast u; hij eet hooi, gelijk een rund. Zie toch, zijn kracht is in zijn lendenen, en zijn macht is de navel van zijn buik. Als het hem lust, zijn staart is als een ceder; de zenuwen van zijn schaamte zijn doorvlochten. Zijn beenderen zijn als vast koper; zijn beenderen zijn als ijzeren handbomen. Hij is het voornaamste stuk van de wegen Gods; Die hem gemaakt heeft, heeft hem zijn zwaard aangehecht. Omdat de bergen hem voeder voortbrengen, daarom spelen al de dieren des velds aldaar. Onder schaduwachtige bomen ligt hij neer, in een schuilplaats van riet en van slijk. De schaduwachtige bomen bedekken hem, elk met zijn schaduw; de beekwilgen omringen hem. Zie, hij doet de rivier geweld aan, en haast zich niet; hij vertrouwt, dat hij de Jordaan in zijn mond zou kunnen intrekken. Zou men hem voor zijn ogen kunnen vangen? Zou men hem met strikken de neus doorboren kunnen?

Job 40:10-19


De Behemoth is één van de weinige dieren in de Bijbel die zo uitgebreid wordt beschreven en toch zoveel problemen oplevert bij de determinatie. Het woord בּהמות (behêmôth) komen we maar één keer tegen (vs. 10; NBV vs. 15) en lijkt op een meervoudsvorm van בּהמה (behêmâh) welke laatste meestal met “groot vee” of “wilde dieren” wordt vertaald. Uit de context blijkt echter dat het om een specifiek groot dier gaat. De Naardense vertaling geeft dan ook “beestbeest”, terwijl zoals we zagen de SV het onvertaald laat. Andere vertalingen zoals de NBV, NBG51, GNB96 en WV95 volgen Luther na, door het woord te vertalen met “Nijlpaard”.

Dat het om een Nijlpaard zou gaan lezen we in Keil en Delitzsch de volgende ondersteuning, dat het nl. om een Egyptisch leenwoord p-ehe-mau, (muau), i.e., de (p) os (ehe) van het water. Het was Bochart die deze identificeerde met het Nijlpaard, Hippopotamus amphibius.


Echter de vraag is of het daadwerkelijk om dit dier gaat, nu zijn er verschillende lichaamskenmerken die overeenkomen, maar ook verschillende die niet overeenkomen. Zo zien we dat de Behemoth een staart heeft als die van een ceder, terwijl het Nijlpaard slechts een klein staartje heeft. Sommige vertalingen zoals de WV95 hebben dit omzeilt door deze staart te vertalen met “lid, penis”, maar hoe indrukwekkend die ook mag zijn bij een Nijlpaard, de vergelijking met een ceder gaat toch wel mank. Ook haalt een Nijlpaard zijn voedsel niet in de bergen, maar uit de directe omgeving van het water.


Een volgende keer wil ik ingaan op een alternatieve verklaring.

vrijdag, juli 04, 2008

Lisdodde

De rivierarmen gaan stinken; het water in de rivieren van Egypte zakt, ze vallen droog; het riet en de biezen verdorren.
Jesaja 19: 6

Nogmaals de Lisdodde (Typha latifolia), van de week kreeg ik onderstaande foto. Voor meer achtergrondinformatie zie hier en hier.


Let vooral op hoe schitterend ze er bij staan, terwijl op de achtergrond nog verschillende soorten graan volledig uitgedroogd staan.

Christenvervolging: Filipijnen

Door het toenemende geweld op het Filippijnse eiland Mindanao is dominee Josefino Estaniel, welke in afgelopen mei door communistische rebellen is ontvoerd, vermoord. Militairen vonden zijn zwaar gefolterde lichaam deze week.

Bron: KN

donderdag, juli 03, 2008

Google Earth

Had ik vorig jaar al opmerkingen dat alle Israëlische plaatsen op Google Maps waren verdwenen, nu blijkt dat de Google Earth applicatie wordt misbruikt door palestijnse 'activisten' die hebben ontdekt hoe ze in de standaard editie van het programma propaganda en anti-Israëlische "data" in kunnen voeren.

Voor meer informatie zie het zeer uitvoerige artikel Palestijnse propaganda via Google Earth op de website van Bijbelgetrouw.nl

Griekse Grammatica

De Griekse Grammatica van A.T. Robertson Grammar of the Greek New Testament in the Light of Historical Research (London: Hodder & Stoughton, 1919) is online en te downloaden.

Zie ook de vele andere interessante artikelen die op dezelfde site van Ted Hildebrandt zijn te downloaden.

woensdag, juli 02, 2008

Biblical Studies Carnival 31


Nog nooit zijn er 2 carnivals zo snel achter elkaar geweest, maar deze van James Getz is bijzonder de moeite waard, vooral omdat ondanks de vele verwarring toch zo snel een goed overzicht is geschetst. Lees en geniet!!!

dinsdag, juli 01, 2008

Biblical Studies Carnival 30

Ja, lang verwacht, iedereen dacht dat er sprake was van censuur vanwege de XXX, maar hij is er:

Biblical Studies Carnival XXX

Lees en geniet, het was een drukke maand met tal van interessante blogs.

Livius Nieuwsbrief (33)

Dit is de drieëndertigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius Onderwijs.

U kunt zich nog inschrijven voor een cursus in de zomer of het najaar; het programma is hier beschikbaar.


===

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Iedereen sterft natuurlijk graag voor het vaderland, dacht de fascist Italo Balbo, en stofte de vergeten sage van de Philaeni af; en verder de locatie van Nysa, waar Dionysos is geboren; de context van Daniël 11; de slag bij Cynoscephalae; en tot slot een artikel over de Nubische Dynastie in Egypte.

Op LacusCurtius: een ruime selectie uit Ploutarchos' moralia. Of deugd kan worden onderwezen, Het geluk, Deugd en ondeugd, Advies voor een gelukkig huwelijk, De opvoeding van kinderen, De voordelen van veel vriendschappen en Het luisteren naar lezingen: over alles heeft de Wijze van Chaironea wel iets te melden, en dan hebben we het nog niet gehad over de beroemde Troostbrief aan zijn echtgenote, die we mogen rekenen tot de klassiekste aller Griekse klassiekers.

En op de website van het tijdschrift Momentum een groeiend overzicht van ongeveer 500 antieke locaties op Google Earth. (meer nieuws...)

===

EGYPTE

Het verhaal van de jonge egyptologie en assyriologie is de geschiedenis van onwaarschijnlijk avontuurlijk ingestelde helden die onwaarschijnlijk veel geluk hadden en onwaarschijnlijk veel schatten mee namen naar de Europese hoofdsteden, afgewisseld met verhalen over zinkende vlotten en schepen vol oudheden die nooit ter plekke aankwamen. Zo'n schip is nu teruggevonden en zal worden onderzocht. Men verwacht de sarcofaag te vinden van farao Mycerinus.

Woestijnzand wil nog wel eens over een archeologische site heen waaien. De herontdekking van wat er onder dat zand lag, biedt journalisten de kans het woord "piramide" te combineren met woorden als "mysterie" en "verdwenen". De onvermijdelijke doctor Zahi Hawass laat zijn licht schijnen over een "verdwenen" piramide bij Saqqara, waar ook ander onderzoek wordt gedaan aan de Trappenpiramide.

Het vinden van hiëroglyfen is niet bijzonder. Wel als het gebeurt in Syrië.

Verschillende keren in het nieuws: een enorm fort aan de Horusweg, die het noordoosten van Egypte verbindt met de Gazastrook (meer...). Het nieuws haalde zelfs de Iraanse pers, zij het met een aparte draai.

En verder: oud touw, silo's in Edfu, een sarcofaag uit de tijd van Ramses II, mummie-DNA.

===

MESOPOTAMIË

Het maandelijkse stukje over de ondergang van ons erfgoed in Irak kan achterwege blijven: Jordanië, de Verenigde Staten en Syrië hebben in de afgelopen maand resp.1500, 700 en nog eens 700 uit het museum van Bagdad gestolen voorwerpen teruggegeven. Een overzicht van al het goede nieuws, samen met de toedracht van de plundering van het museum, vindt u hier.

Dat de akkerbouw in het Nabije Oosten is ontstaan, staat wel vast, maar de vraag is waar de eerste boeren leefden. Çatalhöyük heeft nu de beste papieren. In het verlengde daarvan een aardig artikel over kralen. Ook aardig: de kat werd gedomesticeerd door de eerste boeren om de eerste graanpakhuizen te bewaken.

In Palmyra is de hellenistische bouwfase gelokaliseerd, die al bekend was uit schriftelijke bronnen maar waarvan elk archeologisch spoor tot op heden ontbrak.

En verder: mensenoffer in Nagar, opgravingen in de oase van Tayma en een buitengewoon leuk interview met Irving Finkel van het British Museum.

===

IRAN en CENTRAAL-AZIË

Bij het lezen van nieuws over Iran moet je je steeds bewust zijn van politieke insinuaties. Vergelijk voor de aardigheid bericht 1 met bericht 2, en let op de laatste regels. Of lees dit bericht en let opnieuw op de laatste alinea. (Om u gerust te stellen: lees deze, alweer oude, berichtgeving over de berichtgeving.) Je wordt daarna nogal skeptisch over dit bericht, al kan het gewoon waar zijn. Ook het bericht dat er in het zuidwesten van het land een zegel is gevonden uit omstreeks 1500 v.Chr. roept vragen op, want op het plaatje staat een voorwerp dat minstens twee millennia jonger lijkt.

En dan is er nog het nieuws dat Istakhr gebouwd is op Griekse grondslag, dat wil zeggen als een dambord. Om dat te verklaren neemt de opgraver aan dat Griekse slaven bij de bouw hebben mee geholpen - wat zo vreemd niet is, want het stond allang vast dat gevangen Romeinse ingenieurs en Griekse mozaiekleggers werkten in het evenoude Bishapur. De nieuwswaarde van het bericht is dus gelijk aan nul.

De Cyruscylinder "keert terug naar Iran". Het gaat om een koningstekst die Cyrus de Grote in Babylon heeft laten aanbrengen, die nooit ergens anders dan in Babylon en het British Museum heeft gelegen, en die dus helemaal niet "terugkeert". De Iraniërs willen het voorwerp al sinds 1971 graag in hun land hebben en bouwden destijds alvast een speciaal museum; omdat de Cyruscylinder nooit naar Teheran werd overgebracht, is dat museum maar omgedoopt tot Vrijheidstoren.

Over Bahrein hebben we het in deze Nieuwsbrief nog niet gehad - tot vandaag: een ingenieus idee om vast te stellen dat men daar vierduizend jaar geleden een zonnekalender had.

Hopelijk horen we hier meer over: na Jiroft en de "burnt city" (meer...) is nu ook de derde grote nederzetting uit 3000 v.Chr. gevonden. Dat de eerste steden niet, of niet alleen, in Sumerië en de Indusvallei zijn ontstaan, wordt steeds aannemelijker.

En verder: achtergrondartikel over de Saken/Skythen en onderzoek naar de Zoutmannen.

===

GRIEKENLAND

Aardig BBC-filmpje over de diolkos (overtoom) bij Korinthe, met een reeks terzake doende opmerkingen over de sponsoring van de restauratie door het casino van Loutraki. Ironisch genoeg wordt het filmpje zelf ook gesponsord, met een reclamefilmpje waarvan je het geluid niet af kunt zetten.

Eindelijk DNA-onderzoek waar je eens wat aan hebt: in een oud-Griekse slasaus zat olijfolie met oregano, en de witte wijn werd op smaak gebracht met mastiek - ofwel, ze dronken geen wijn maar retsina.

Een reconstructie van het schip Argo is uitgevaren, en dat heeft meteen politieke complicaties.

En verder: een vijf millennia oude Cypriotische juwelier, meer nieuws over dat Cypriotische wijnschip (met mooie foto), een lief filmpje over de Nemeïsche Spelen, een graf in Thessaloniki (meer...), en er is teveel Grieks erfgoed voor goed erfgoedbeheer - maar dat vermoedde u al.

===

BULGARIJE

De eerste persberichten over de opgravingen van deze zomer zijn er: het graf van een arts, een graf uit de vierde eeuw, een tempel voor de zon, een beeldje van Venus en ook vandalisme.

===

ROME EN ZIJN RIJK

Geestig artikel over de datum waarop Caesar aankwam in Britannië - maar let op de laatste alinea's: het gaat in feite om aanvullend bewijs voor een idee uit 1937.

De Romeinen zouden geen raciale vooroordelen hebben gehad. De nieuwswaarde van het bericht is weer eens betrekkelijk gering; het is allang bekend dat bijvoorbeeld de door Trajanus naar Judea gestuurde gouverneur Lusius Quietus een donkere huid had - het belemmerde zijn carrière niet.

En verder: Numantia bedreigd, een Romeinse villa aan de Costa Blanca, arbeidersgrafveld bij Ponte Galeria, een Romeinse strijdwagen, een opslagplaats bij Caerleon, plannen om het Circus van Colchester uit te graven/te reconstrueren en het graf van een Langobard.

===

JODENDOM en CHRISTENDOM

Dat komt ervan als oudhistorici nonsens niet meteen weerleggen: steeds meer moslims raken ervan overtuigd dat de Joodse Tempel nooit op de Tempelberg heeft gestaan, en nu dreigt Rafiq Al Husseini met geweld als er archeologen in de buurt komen. (Al Husseini geldt als gematigd.) Vreemd is het niet dat we deze maand ook lezen dat het samenwerkingsakkoord dat twee maanden geleden werd gesloten tussen Israelische en Palestijnse archeologen, geen stand houdt.

Al eerder hier genoemd: de theorie van Seth Schwartz dat de joden in de late tweede en derde eeuw volledig geassimileerd waren en het rabbijnse Jodendom in feite is geschapen door het christelijke Keizerrijk. Een aardig artikeltje recyclet zijn ideeën over de joodse houding tegenover antieke standbeelden.

Ook al eerder genoemd: de zoektocht naar de ruïne van Sodom en Gomorra. De beruchte canard dat de zonde van Sodom homoseksualiteit zou zijn, wordt weer eens vrolijk herhaald.

De claim dat de oudste kerk ter wereld zou zijn gevonden in Jordanië is regelrecht belachelijk.

Graankorrels die in Masada zijn gevonden, blijken nog altijd kiemkracht te hebben. Dat is nuttige informatie, want na twee millennia gewasveredeling bestaan sommige oorspronkelijke gewassen niet meer.

En verder: de herinterpretatie van het Judasevangelie en de aangename kanten van het Christendom.

===

ROMEINEN IN DE LAGE LANDEN

Delen van de Nehalennia-tempel bij Colijnsplaat zijn teruggevonden - hopelijk lezen we hier snel meer over.

Het zoveelste Romeinse schip is gevonden, dit keer in Leidse Rijn.

En verder: plannen om de Romeinse steenovens van Berg en Dal beter voor het publiek zichtbaar te maken, een overzicht van de opgravingen in Keulen en te Sijsele (bij Damme) is een Romeins grafveld gevonden.

===

OVERIG

De Romeinse keizers namen obelisken mee uit Egypte en dus deed Mussolini dat ook, zij het dat hij zijn obelisk meenam uit Axum in Ethiopië. Na de oorlog beloofde de Italiaanse republiek het gevaarte terug te geven, maar er gebeurde natuurlijk niets. Totdat Berlusconi zei dat de obelisk in Rome zou blijven: die nacht sloeg de bliksem in het monument in, en toen viel dan toch het besluit het ding maar terug te geven - naar de Romeinen zeiden omdat het goedkoper was dan restaureren. Inmiddels is men de obelisk weer aan het oprichten. De rekening gaat overigens toch naar de Italianen.

Populariseren van oudheidkunde op TV, het blijft ellende.

De middeleeuwse klerken die de antieke handschriften kopieerden en doorgaven, deden levensgevaarlijk werk. Het artikel gaat over bijbels, maar is relevant voor elke antieke tekst.

Er zijn plannen voor een remake van Clash of the Titans.

En een enorme collectie foto's, gratis ter beschikking gesteld door een Spaanse fotograaf, die ook enkele verhelderende landkaartjes maakte.

===

DE "KASTEEL VAN AMSTERDAM-PRIJS"

Normaal gesproken reikt de jury elke maand de prestigieuze Kasteel van Amsterdam-prijs uit voor het persbericht waarvan het duidelijkst blijkt dat het erom gaat publiciteit te genereren om de financiering van de betreffende opgravingen veilig te stellen. Deze maand was er geen geschikte kandidaat, al komt het hieronder te noemen verhaal over een zonsverduistering in de Odyssee dicht in de buurt - maar er lijkt geen financieel gewin in het spel, dus er is niet aan alle voorwaarden voldaan. Om u niet helemaal in het ongewisse te laten over hoe geleerden de media manipuleren, kunt u echter ook terecht bij dit artikel.

===

DWAASHEID

Er was veel aandacht voor de theorie dat de Odyssee een dateerbare zonsverduistering zou vermelden. Onzin natuurlijk: Homeros schrijft bijvoorbeeld dat Hermes naar het westen reist, wat we dan moeten uitleggen als een beschrijving van de planeet Mercurius, terwijl er ook nogal wat fantasie nodig is om de bedoelde duisternis -vooral duistere voorgevoelens- uit te leggen als een zonsverduistering. Kortom, het staat er simpelweg niet, en zelfs al zou het er staan, dan nog zijn de beschrijvingen van omgevingsfactoren bij Homeros volkomen ondergeschikt aan de plot: bergen, adelaars, hemellichamen, rivieren en dergelijke duiken op als de dichter ze nodig heeft, niet omdat zijn gedicht met de werkelijkheid correspondeert. Het is onthutsend dat het bericht zoveel kranten heeft gehaald.

===

NIEUWE EXPOSITIES

Antieke parfums in het Musée Royal de Mariemont

Lopende exposities: zie hier.

===

VRIENDEN VAN LIVIUS

Op zondag 6 juli komen de Vrienden van Livius samen in de Amsterdamse Engelse Kerk (Nieuwezijds Voorburgwal 282a). Herman Vuijsje spreekt over zijn boek Tot hier heeft de Heer ons geholpen. We beginnen om 13.30 en sluiten af rond de klok van vieren. Een vrijwillige eigen bijdrage wordt op prijs gesteld. Op het programma staan Yvonne Telenga met Faas Zwart Over de rechtspraak en Over de Raad van State (3 augustus) en Dick Schaap The Battle of the Atlantic (duikbootoorlog in WO II; 7 september).

===

DE ELGIN SOAP

Korte inhoud van het voorafgaande:
http://en.wikipedia.org/wiki/Elgin_Marbles

Een rijke Griek stelt enkele grote fondsen ter beschikking om een PR-campagne te beginnen.

===

NIEUWE BOEKEN

In deze rubriek nu maar eens wat oude boeken die deze maand online beschikbaar zijn gekomen bij Project Gutenberg: Edward Gibbons History of the Decline and Fall of the Roman Empire, en alle delen van Theodor Mommsens fenomenale Römische Geschichte (I, II, III, IV, V, VIII; VI en VII bestaan niet). Mommsen was de eerste oudhistoricus die de Nobelprijs won (en tegelijk de laatste).

===

OVERLEDEN

Henry Chadwick was een van de grootste geleerden op het gebied van het ontstaan van het Christendom; hij werd achtentachtig.

===

EN TOT SLOT

De gladiatorensandaal is het deze zomer helemaal (let op het hakje). Uw redacteur vond reenactors altijd al übercool & the cutting edge of fashion.

Jona