Deze blog wordt voortgezet via http://www.bijbelaantekeningen.nl/blog/


vrijdag, oktober 03, 2008

Livius Nieuwsbrief (36)

Dubbel feest! Met deze zesendertigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief maakt dit maandelijks verschijnende mailtje zijn derde jaargang vol.

Minder leuk is dat de Nieuwsbrief niet zal verschijnen rond 1 november, omdat uw redacteur dan rondwandelt in Aleppo.

Jona Lendering (redactie)

===

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Het Asklepeion van Balagrai, het rotsgraf van Janzur en de berg Etna. Op onze zustersite LacusCurtius een boek dat niet over de Oudheid gaat maar misschien wel de moeite van het bekijken waard is: Fiske's Dutch Colonies in America. En aan de online-versie van Diodoros van Sicilië wordt gewerkt. (meer nieuws...).

===

EGYPTE

Toeristen worden bij de piramiden behoorlijk lastiggevallen door agressieve verkopers, zodat het ietwat lastig is onder de indruk te zijn van de veertig eeuwen die daar op u neerkijken. De Egyptische autoriteiten willen nu een hek om het terrein plaatsen om de verkopers buiten te houden. Niet elk probleem wordt daarmee opgelost - men denke slechts aan vogelpoep.

Meer piramiden: de verloren piramide', waarover deze nieuwsbrief al eens eerder schreef.

Er zou een nieuwsbrief te vullen zijn met alleen beelden die gevonden worden van Ramses II. Dit keer was het raak in Cairo.

Het Gronings Universiteitsmuseum heeft aan de hand van CT-scanse een driedimensionele reconstructie van de mummie "Janus" gemaakt. Een webversie lijkt er nog niet te zijn.

De onvermijdelijke doctor Zahi Hawass is deze maand hier.

En verder: een Amerikaanse mummie (nieuwswaarde onduidelijk).

===

MESOPOTAMIË

Deze maand geen stukje over de ondergang van ons erfgoed in Irak, maar twee hele gewone berichtjes: de opgraving van een Sumerische stad en die van een christelijk klooster.

===

IRAN en CENTRAAL-AZIË

Er lijkt een Achaimenidisch fort te zijn gevonden bij of in Bam, waar ook een metaalwerkplaats is ontdekt.

En verder: een godenbeeld uit de Late Steentijd, hernieuwde opgravingen in Haft Tepe, een IJzertijdgraf dat met spijkers is gedecoreerd, een kapotte inscriptie, Sassanidische graven in het noorden van Iran (misschien dezelfde als vorige maand).

===

GRIEKENLAND

Leuk berichtje over de reconstructie van het geluid van Griekse harpen.

Een "zeer zeldzame" sarcofaag in Griekse stijl van een vrouw uit het Fenicische Larnaka op Cyprus scoort 2 op de Schaal van Ktesias: beslist niet zeldzaam, zie bijvoorbeeld deze sarcofaag in het museum van Palermo, dat er nog een half dozijn heeft uit Motya.

En verder: meer nieuws over dat grafveld in Thessaloniki (foto's), grafveld van Archontiko, Pelinna (vergezocht plaatje), een gouden grafkrans uit Vergina die al in de Oudheid naar een andere plek is overgebracht, een mooi standbeeld bij Kythnos, en op Cyprus: Pafos.

===

TURKIJE

Troje blijkt groter dan gedacht.

Je wil als Rijke Romein eens iets nalaten aan je stad, en het moet iets origineels zijn - dus geen theater of bibliotheek of tempel, want die hebben ze al. Dan geef je ze een muur van tachtig meter lang waarin je een inscriptie plaatst met een voor iedereen begrijpelijke uitleg van de filosofie van Epikouros. Diogenes deed zoiets in Oinoanda. En van die inscriptie zijn nu weer fragmenten gevonden.

En verder: Bronstijdnederzettingen bij Melitene, Knidos/Kaunos, meer Kaunos, de Athenatempel van Halikarnassos, Erzin, en kritiek op het Turkse archeologiebeleid.

===

ROME EN ZIJN RIJK

Een interessant bericht over de invloed van de Romeinse expansie op de genetische variatie in Europa, met als bijeffect de kwetsbaarheid van sommige volken voor hiv. Daarmee verwant een bericht over de vondst van het skelet van een tuberculoseslachtoffer, waarvan men aanneemt dat het zal helpen de vroege verspreiding van de ziekte beter te begrijpen.

Een leuk voorbeeld van hoe een persbericht verkeerd kan worden begrepen: vermoedelijk heeft een archeoloog naar buiten gebracht dat de resten van vissaus die hij in Pompeii heeft opgegraven passen bij de bekende datum van de ondergang van Pompeii, maar het wordt uitgelegd alsof de datering nu is gepreciseerd door die vissaus. En vissausdateringen, zo kan uw redacteur u verzekeren, bestaan nog niet.

Het maandelijkse rijtje nieuws uit Groot-Brittannië: East Cleveland (met een foto die je het gevoel geeft dat het allemaal nep is), Enderby, Keswick, Saksische graven in Lakenheath, Leicestershire, Minshull Vernon, Moray, Northampton, Silchester (met wat vage speculaties over Boudicca), York, en een amusante soap rond een antiek christelijk amulet (vervolg).

En verder: het theater van Terracina, de stichting van Venetië en de Vlaamse opgravingen in Kelemantia (luchtfoto; Slowakije).

In de stad Rome: voltooiing van de restauratie van de Tempel van Hadrianus, een parkeergarage bedreigt archeologische resten, en huizen met mooie fresco's in Ostia.

===

JODENDOM en CHRISTENDOM

Dit soort zaken bezorgt wetenschap een slechte naam: dit berichtje over de meest opzienbarende tekstvondst uit Israël in een decennium vertelt dus totaal niets, en navraag leert dat de betrokken geleerde geen idee wanneer hij wel iets zal zeggen, wat hij zal zeggen, of waar hij dat publiceert. Enkele speculaties over de nieuwe tekstvondst vindt u hier. Normaliter zou dit soort aandachttrekkerij de eervolle winnaar zijn van de Kasteel van Amsterdam-prijs, maar deze maand is er iets beters. Ondertussen gaat het om het IJzertijdfort Khirbet Qeiyafa, waar een jaar geleden een tekst opdook die een naam bevatte die leek op Goliath, wat meteen de wereld in werd gebazuind, hoewel het geen enkele diepere betekenis heeft. Als dit GeenStijl was, zouden ze zeggen Ga eens deaud.

Een in Alexandrië opgedoken beker uit de periode 200 v.Chr. - 100 n.Chr. heeft een inscriptie die een gezalfde magiër noemt, en dat wordt op de messias betrokken. De journalist die geestig dacht te zijn door er "de graal" bij te vermelden en er een plaatje van Da Vinci's laatste avondmaal bij te zetten, zou honderd strafregels moeten schrijven, want zo komt geschiedvervalsing de wereld in.

In het herbarium van Jan-Pieter v/d Giessen de klimop en de ceders van de Libanon.

Het "graf van Eva" in Saoedi-Arabië is een van de plaatsen waar voor-islamitische culten, in een ander jasje gestoken, nog voortbestaan.

En verder: Ramat Rachel, Jordanië krijgt een archeologische database, het digitaliseren van de Dode Zee-rollen, hoe Hamas de situatie rond de Tempelberg ziet; en hoe Jordanië die ziet.

En mocht u nog stukken van de Aleppocodex thuis hebben liggen, wilt u die dan a.u.b. eens gaan inleveren?

===

ROMEINEN IN DE LAGE LANDEN

Het vloektablet uit Matilo is nu in het RMO.

===

OVERIG

Een Sarmatisch graf in Oekraine, de Fenicische stad Tharros (op Sardinië), Romeinse katapult te koop, Romeinse paardenraces in Jerash.

Will Smith gaat verder met zijn project de ondergang van de Nubische dynastie in de strijd met de Assyriërs te verfilmen.

Een tijdje geleden berichtten we over die Thor Heyerdahl-achtige expeditie om met een nagebouwd Fenicisch schip om Afrika heen te zeilen. Als u wil weten waar men nu is: klik hier.

Roger Pearse is een computerspecialist met belangstelling voor de christelijke satiricus Tertullianus. Hij begon enkele jaren geleden met het fotograferen en online plaatsen van middeleeuwse manuscripten. Daarbij ondervond hij aanvankelijk nogal wat tegenwerking van bibliotheken die de noodzaak niet zagen - waarom zouden internetsurfers immers geïnteresseerd zijn in wetenschap? Inmiddels begrijpen de bibliotheken dat ze wel degelijk een taak hebben, maar nu proberen ze er geld uit te slaan. Een kwade Pearse kwam tot een satire die Tertullianus waardig is, en hij ontmaskert de berichtgeving van de BBC als nogal eenzijdig. Maar hij is ook wel eens positief hoor.

===

DE "KASTEEL VAN AMSTERDAM-PRIJS"

Elke maand zijn ze er weer: persberichten waarin sensationele archeologische vondsten worden gemeld, en en waarvan al gauw duidelijk is dat het erom gaat publiciteit te genereren om de financiering van de betreffende opgravingen veilig te stellen. Zoveel creativiteit verdient aandacht, en daarvoor is de "Kasteel van Amsterdam-prijs" ingesteld.

Deze maand kan de uitreiking van de prestigieuze onderscheiding echter achterwege blijven, aangezien wetenschapsjournalisten dit keer zelf de ridicule claims over Stonehenge aan de orde stelden. Hulde aan De Pers, en ook aan het Handelsblad, dat de hoax eveneens meteen doorprikte - maar helaas is dat artikel niet online beschikbaar.

===

DWAASHEID

Om de blunder van een journalist maar te weerspreken: de Romeinen kwamen niet in Amerika. East Cleveland ligt echt in Engeland.

===

NIEUWE EXPOSITIES

In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden begint 8 oktober een expositie met luchtfoto's van antieke monumenten uit Iran, "Iran in vogelvlucht".

De Babylon-expositie uit het Louvre is momenteel in Berlijn, en vanaf 13 november in Londen.

In Rome een tentoonstelling over Caesar.

===

VRIENDEN VAN LIVIUS

Op zondag 5 oktober komen de Vrienden van Livius samen voor een lezing van Liviusdocent Arjen Bosman over het archeologisch erfgoed dat herinnert aan de meidagen van 1940. De lezingen vinden in principe elke eerste zondag van de maand plaats, om 13.30 uur precies, aan de Nieuwezijds Voorburgwal 282 A te Amsterdam, bereikbaar met de tramlijnen 1, 2, en 5 (halte Spui). OP 2 NOVEMBER IS ER GEEN BIJEENKOMST; het verdere programma:
  • 7 december: Marian Veldkamp, Heksen of heiligen? Religie en volksgeloof in de ME
  • 4 januari: Sigrid van Roode, Bedouinenzilver
  • 1 februari: Dick Weeda, Rondleiding in de Oude Kerk
  • 1 maart: Arjen Bosman, Gesneden ringstenen
  • 5 april: Dirk Tang, De luchtgevechten tijdens de Tweede Wereldoorlog
===

DE ELGIN SOAP

Korte inhoud van het voorafgaande:
http://en.wikipedia.org/wiki/Elgin_Marbles

De opening van het nieuwe Akropolismuseum is uitgesteld, en Italië geeft een stukje van het Parthenonfries terug. (De aanduiding dat het ooit links zat, is niet erg handig zolang er niet bij wordt gezegd of het gaat om welke zijde van de tempel.)

===

NIEUWE BOEKEN

Peter Franz Mittag is een Duitse geleerde die een prachtige biografie van Antiochos IV publiceerde, de spreekwoordelijke despoot uit de boeken der Makkabeeën en de dolleman uit Polybios. In Mittags analyse was de koning zo gek nog niet.

En om alvast te bestellen: het vierde deel van John P. Meiers A Marginal Jew zit eraan te komen, en een vijfde deel is voorzien - zodat de trilogie nu toch wel heel veel gaat lijken op "the increasingly inaccurately named Hitchhiker's Guide to the Galaxy Trilogy". U heeft deze winter nog om Meiers eerste drie delen te lezen, en u zo op de hoogte te stellen van de stand van zaken in het Jezusonderzoek, een van de methodisch interessantste deelgebieden van de oude geschiedenis.

En de stripversie van de Ilias door Marvel Comics is nu als geheel leverbaar - acht deeltjes voor 21,60, doorsneden met advertenties voor De Hulk en het Amerikaanse leger, wat toch helpt Homeros in context te plaatsen. Uw redacteur heeft het enthousiast gelezen en houdt vol dat de strip als adaptatie beter is dan een film als Troy, maar op de laatste pagina's blijkt andermaal waarom Homeros de grootmeester is en bewerker Roy Thomas niet.

===

EN TOT SLOT

Uw redacteur trekt er een maandje op uit, maar neemt eerst nog een antiek biertje.

Jona

Geen opmerkingen: