Aantekeningen bij de Bijbel: maart 2006

vrijdag, maart 31, 2006

Dictionary of the Targumim, the Talmud Babli and Yerushalmi, and the Midrashic Literature by Marcus Jastrow

Vandaag wijst de blogger Targuman er op dat de Dictionary of the Targumim, the Talmud Babli and Yerushalmi, and the Midrashic Literature van Marcus Jastrow online is.

Hoewel enigszins gedateerd, blijft het een handig woordenboek.

Reformatorisch Dagblad 35 jaar

Een van de bladen die ik regelmatig citeer is het Reformatorisch Dagblad, vandaag mag ik ze feliciteren dat ze 35 jaar bestaan. Een historisch overzicht is hier te vinden.

woensdag, maart 29, 2006

Zonsverduistering

Helaas was het in Nederland zwaar bewolkt en was er weinig van de gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Hieronder een foto gemaakt door onze zuiderburen:

De laatste informatie over deze zonsverduistering is te vinden op de nieuwsgroep van SEML.

dinsdag, maart 28, 2006

Terugkeer naar de afgoden

Toen u God niet kende, onderwierp u zich aan afgoden. Maar hoe kunt u, nu u God hebt leren kennen (of beter gezegd: nu God ú kent), daar weer naar teruggaan?

Gal 4:8-9 Het Boek

Vele eeuwen geleden, toen het christendom in Nederland opkwam werd er radicaal gebroken met vele vormen van heidense afgoden verering. Zo werden de grafheuvels op de Veluwe beplant met bomen, zodat iedere gedachte aan de verering van afgoden vergeten zou worden. Sindsdien is er continue in de kerken verkondigd dat wij als christenen geen afgoden mogen dienen. Helaas moet geconstateerd worden dat de laatste decennia er een kentering is opgetreden.

We zijn ons gaan bezighouden met allerlei nieuwe ideeën en in deze verdwazing raakten we het spoor bijster (Rom 1:20-23). New Age is allang gemeengoed geworden in Nederland en ook de maangod allah heeft haar plaats gevonden in het multiculturele Nederland. De laatste tijd zien we als nieuw fenomeen dat op scholen les moet worden gegeven in burgerschapsvorming. Burgerschapsvorming is geen nieuw vak, maar bestaat uit de onderdelen democratie, identiteit en sociale participatie, die bij bestaande vakken als geschiedenis, maatschappijleer en godsdienst onderwezen moeten worden. Nu is daar op zich niets mis mee, ware het niet dat als onderdeel van dit vak steeds meer leerlingen "verplicht" op bezoek moeten naar een moskee. Terecht wordt opgemerkt in het Reformatorisch Dagblad dat "Op grond van de Bijbel kan niet anders dan gesteld worden dat allah een afgod, een bespotting van de enige ware God is. Hij bestaat niet. En het eren van hem is het eren van niets. Ondanks alle pleidooien voor de dialoog tussen christendom en islam is de scheidslijn tussen beide vlijmscherp en de kloof geweldig groot."

Niet voor niets waarschuwd Paulus hiervoor, in het kader van het eten van offervlees gewijd aan de afgoden: "Waarom zou u zo'n zwakke broeder door uw grotere kennis naar de ondergang helpen?" (1 Cor 8:10-11) "Door uw broeder over te halen iets te doen … zondigt u tegen hem en tegen Christus" (vs 12). Alleen al om deze reden doen scholen er goed aan om niet met leerlingen de drempel van de moskee over te gaan. Verder moeten we goed beseffen dat het verplicht uitdoen van de schoenen bij het bezoek van een moskee (een islamitsch gebedshuis = een gebedshuis van afgoden) niet het tonen van respect voor andersdenkenden is, maar een knieval voor een andere religie.

Bekijken we deze tendens vanuit de geschiedenis, dan blijkt dat dit soort knievallen levensgevaarlijk is. Niet alleen hoeven we te denken aan de reden van kruistochten, maar ook op de hedendaagse ranglijst van christenvervolgingen blijkt dat deze religie uiterst gevaarlijk is. Het is dan ook grote onzin dat enerzijds dit soort terroristsche dreiging wordt bevorderd onder de noemer "burgerschapsvorming" terwijl anderzijds door dezelfde overheid wordt geadviseerd "Wat te doen bij een aanslag".

Zonsverduistering morgen

De afgelopen weken heb ik al een paar keer aandacht geschonken aan de zonsverduistering. Morgen is het zover, tussen de middag is hij te zien. Hieronder een schematische weergave zoals we de verduistering in Nederland kunnen zien.

Denk erom om niet rechtstreeks in de zon te kijken, dit is nog steeds slecht voor onze ogen. Geadviseerd wordt om met een echte eclipsebril te kijken, heeft u deze niet tot uw beschikking dan is een CD-rom ook geschikt (waarbij men niet door het gat in het midden moet kijken ;)

Veel kijkplezier.

maandag, maart 27, 2006

De laatste negerzoen

De negerzoen bestaat niet meer, op hun website verklaart bakkersbedrijf Van der Breggen de naamsverandering: „Na zorgvuldig markt , merk , en consumentenonderzoek vonden we het tijd de productnaam te moderniseren. Sommige mensen vinden het jammer dat de naam negerzoenen verdwijnt, omdat ze die al zo lang kennen. Er zijn echter ook mensen die minder enthousiast zijn over de benaming. Daar hebben we alle begrip voor. Onze lekkernij moet voor iedereen een positieve uitstraling hebben.”

Dit na aanleiding van klachten door de Stichting Eer en Herstel Betaling Slachtoffers van Slavernij in Suriname, die Van der Breggen had verzocht de naam te wijzigen omdat deze een belediging zou zijn voor alle zwarte mensen.

Ik heb de afgelopen dagen verschillende "zwarte mensen" naar hun mening gevraagd, allemaal vonden ze het belachelijk. En gelijk hebben ze, uiteindelijk er wordt ook niet geklaagd over de jodenkoeken, de blanke vla, de hamburgers en de turkse koffie.

Door het veranderen van dit soort namen gaat een stuk cultuur verloren, we moeten de toekomst dan ook donker inzien, zolang sommige mensen van dit soort discriminatie smullen. Ik ben misschien te zwartgallig, maar door dit soort acties vergaat mij de trek in dit soort heerlijke lekkernijen.

De klipdas

Een van de dieren die in de Nieuwe Bijbelvertaling is verdwenen is het konijn. In de plaats daarvoor hebben de vertalers gekozen voor de klipdas (Hyrax Syriacus). In de Bijbel lezen we over dit dier: “In het hoog gebergte vindt de steenbok zijn toevlucht, in de rotsen verbergt zich de klipdas” (Ps 104:18) en “De klipdassen zijn een machteloos volk, toch maken zij hun woning in de rotsen.” (Spr 30:26.) Uit deze twee teksten blijkt dat het niet om een konijn kan gaan, de klipdas is echter een dier dat inderdaad in een rotsgebied leeft.

Klipdassen lijken uit de verte een beetje op konijnen, maar hebben kortere oren. De klipdas behoort tot de orde Hyracoidea die zelf deel uitmaakt van de groep der hoefdieren. Zijn naaste familie is de orde der Perissodactyles (paarden, tapir en neushoorn) en de orde der Proboscidea (olifanten). De Afrikaanse inboorlingen noemen de klipdas dan ook wel “het kleine broertje van de olifant”.

Een aardige anecdote waarin konijnen met klipdassen worden verward gaat over de kolonisatie van de Foeniciërs (1100 v.C.) van het Iberische schiereiland en daar grote aantallen dieren waarnamen die leken op de in Foenicië inheemse klipdas. Om die reden noemden de Foeniciërs het nieuwe ontdekte gebied w'sjafanim (שְׁפַנִּים = klipdassen), later zouden de Romeinen daarvan Hispania gemaakt hebben, waarvan wij op onze beurt daar weer Spanje van hebben gemaakt.

Klipdassen houden erg van warmte, we zien ze dan ook vaak op de rotsen, genietend van de zon.

Opgeslagen onder: Klipdas

zaterdag, maart 25, 2006

Spreuken 2:15

Die de goede weg verlieten en kozen voor hun eigen kronkelpad.

Spreuken 2:15 (Het Boek)

vrijdag, maart 24, 2006

Pasen: wereldse rechtbank, het verhoor

Pilatus heeft het al vreemd gevonden, dat de Joden met een landgenoot voor zijn rechtbank kwamen. Of meer bevreemding wekt bij hem hun ijver voor het handhaven van het gezag van de keizer. De laatste beschuldiging, die van de Messias-koning, heeft de meeste indruk op hem gemaakt. We mogen aannemen dat deze verwachtingen van de Joden bij hem niet onbekend waren, en het is logisch dat hij juist op deze beschuldiging ingaat en de anderen laat rusten.

Pilatus vraagt aan de Jezus: "Zijt Gij de koning der Joden?" (Joh 18:33) Op deze vraag kon Jezus niet direct antwoorden, eerst moet worden vastgesteld wat Pilatus met dat koning der Joden bedoelt. De vraag heeft een tweeërlei betekenis"

De betekenis die de Joden er aan hechtten: de bevrijder van de overheersers; een koning, die zich plaatst aan het hoofd van oproerlingen.
De betekenis, waarin Jezus koning wil zijn: koning, niet over een aards rijk, maar over het Koninkrijk der Hemelen.

Welke van deze beide betekenissen heeft Pilatus op het oog? Pas wanneer dat duidelijk is, kan Jezus een antwoord geven. Daarom wordt de wedervraag gesteld: "Zegt gij dat van u zelf, of hebben het u anderen van Mij gezegd?" (Joh 18:34) Als het de "anderen" zijn, nl. de Joden, hebben zij dan hun aanklacht nader toegelicht, en zoja, dan is daarbij naar voren gekomen het koningschap in aardse zin. Als Pilatus van zichzelf spreekt, dan gaat hij ook op inlichtingen af. Inlichtingen, die hij zelf heeft ingewonnen door zijn spionnen. Wanneer zij de stadhouder hebben ingelicht kan hij weten, dat van een aards koningschap geen sprake is; dat Jezus dit juist heeft afgewezen. Anders had Pilatus al in kunnen grijpen, bij de intocht van Christus, toen het volk riep: "Hosanna, de Zoon van David, Hij is de koning van Israël".

Pilatus voelt zich geprikkeld door deze wedervraag. Een beklaagde heeft niet te vragen, hij heeft alleen te antwoorden. Zijn ontstemming blijkt uit zijn uitroep: "Ben ik een Jood? Uw volk en de Overpriesters hebben U aan mij overgeleverd. Wat hebt U gedaan?" (Joh 18:35) Uit deze uitroep blijkt dat Pilatus toch een antwoord heeft gegeven, nl. dat uit de hoek van het volk en de Overpriesters de beschuldigingen komen. Op de vraag "Wat hebt U gedaan?" gaat Christus niet in, eerst wordt duidelijk gemaakt dat het bedoelde koninkrijk niet een aards koninkrijk is. (Joh 18:36; cf. Mat 26:52). Pilatus heeft de uiteenzetting van Christus gehoord, "niet van deze aarde", dus niet gevaarlijk voor de Romeinen. In principe is daarmee de beschuldiging vervallen en had hij Christus vrij uit kunnen laten gaan. Echter blijkbaar intrigeert deze zaak hem, vandaar zijn vraag: "Zijt Gij dan een koning?" (Joh 18:37).

Ik zal hierop een volgende keer dieper op ingaan.

woensdag, maart 22, 2006

Zonsverduistering (3)

Aan het begin van de maand meldde ik dat er op 29 maart een zonsverduistering te zien is. De echte umbraphiles zijn al onderweg, maar voor hen die niet gaan en bezitten over een snelle internet verbinding is er op de website van www.scalingtheunverse.com/eclipse een aantal interessante video's:

	Pad van de verduistering Deze video laat het pad van de verduistering zien van hoge altitude. De verduistering begint in Afrika om 9.07 AM (CET) en gaat noord-oostelijk door Afrika en Oost Europa, en komt in Rusland na ongeveer twee en half uur. Duur: 1 min 13 sec \| Grootte: ~60Mb
	Visualisatie van de Penumbra Deze video is gelijk aan de vorige, maar de umbra en de penumbra zijn rood gekleurd de invloed van de verduistering in al zijn facetten op de aarde te laten zien. Duur: 1 min 22 sec \| Grootte: ~55Mb
	Surfen over het oppervlak Reis met de schaduw mee vanaf lage hoogte van de Ivoorkust tot en met Rusland Duur: 1 min 21 sec \| Grootte: ~50Mb
	Een video vanuit ander perspectief Duur: 27 secs \| Grootte: ~13Mb

Pasen en Pesach op één dag?

Een vraag die ik een tijdje geleden kreeg, was waarom Pasen en Pesach nooit op het zelfde tijdstip werd gevierd. En inderdaad lijkt het erop dat deze twee feesten (bijna) nooit samenvallen. Geleerden uit de 19de eeuw beweerden zelfs dat de Gregoriaanse Pasen berekening dusdanig was opgezet dat deze nooit kon samenvallen met Pesach.

Een tijdje geleden hebben we de berekening van Pasen behandeld, en uit die gegevens lijkt het dat Pasen nooit gelijk kan zijn met het feest Pesach dat op de 15de Nisan begint.

R.H. van Gent heeft op zijn schitterende website een en ander nagerekend en komt met een lijst van jaren waarin beide feesten wel samenvallen. Hieronder een overzicht van alle samenvallende jaren tot eind deze eeuw:

Jaar		Datum
AD	AM	(Gregoriaans)
1609	5369	19 April
1805	5565	14 April
1825	5585	3 April
1903	5663	12 April
1923	5683	1 April
1927	5687	17 April
1954	5714	18 April
1981	5741	19 April
2123	5883	11 April
2143	5903	31 Maart
2150	5910	12 April
2170	5930	1 April

Pesach

Pesach is het Joodse paasfeest, het is het feest dat de bevrijding uit 210 jaar slavernij herdenkt. In feite is het "de geboorte van de Israël", sindsdien is het de basis voor het Joodse bewustzijn.

De geschiedenis van het Pesach kunnen we lezen in de eerste hoofdstukken van Deuteronomium. Om het feest vanuit een Joodse achtergrond te begrijpen, het waarom van een Seder avond, wat een Chameetz is, kunnen we lezen op de uitstekende website van Zwi Goldberg, deze oud-Rotterdammer is in 1982 naar Israël vertrokken en heeft sindsdien zeer veel Joodse documentatie overgezet naar het Nederlands.

De volgende artikelen, met betrekking tot Pesach, zijn door hem vertaald en zijn een aanrader om te lezen:

maandag, maart 20, 2006

Kerken in Barneveld

Steeds meer kerken hebben hun eigen website, vandaar het idee om eens uit te zoeken welke kerken uit de gemeente Barneveld digitaal zijn gegaan. Dat bleek in eerste instantie nog niet eens zo gemakkelijk, veel links naar kerkelijke sites bestonden niet meer en op de algemene startpagina's stonden ze helaas ook niet allemaal vermeld. Maar hieronder degenen die ik heb kunnen vinden en de een is nog mooier dan de ander, ik wil dan ook voorstellen om eens te gaan relishoppen in digitaal Barneveld:

En mocht ik een kerk uit de gemeente Barneveld zijn vergeten, reageer!!

Met dank aan: www.opstapkip.nl

Houben online

Vorige week berichtte ik dat onze burgemeester Houben online zou gaan. Het is zover hier vindt u de link naar zijn blog.

In een tweewekelijkse bijdrage zal hij verslag doen van bijzondere activiteiten en ontmoetingen.

Ik wens hem veel succes in zijn nieuwe carrière als blogger.

Niet lezen

Vooral niet op onderstaande knop drukken!!

Big Brother watching you

Het ministerie van Binnenlandse Zaken werkt aan een databank met gelaatsscans en vingerafdrukken van alle Nederlanders met een paspoort. Omdat dit problemen zou kunnen opleveren in een democratische staat, heeft het ministerie "veiligheidshalve" maar de Tweede en Eerste kamer gepasseerd (de Volkskrant) want een wettelijke basis is blijkbaar niet meer nodig.

Natuurlijk is zo'n databank enorm handig! Ze hebben van iedereen een DNA-profiel, vingerafdrukken, een scan van de iris, het medisch dossier, natuurlijk de NAW gegevens en andere informatie bij de hand. Door het wijzigen van het sofinummer in een BSN "Burger Service Nummer" wordt het allemaal wat klantvriendelijker, zo stellen ze zich voor dat je maar een keer je verhuizing hoeft door te geven, want de overheid is druk bezig om al je gegevens via DigID te ontkoppelen voor de burger. De belofte dat zo'n nummer alleen voor de fiscus gebruikt zou worden hebben ze gelukkig aan de kant geschoven, want dat remt de innovatie alleen maar.

Het paspoort is ook al zo'n vervelend iets, in de toekomst heb je dat niet meer nodig, want identificeren gaan we doen met een RFID chip aan je tas of het beste: in je lichaam natuurlijk.

Het is er nog niet helemaal gerealiseerd. Het ministerie is bezig met voorbereidingen aan het treffen, want er is wel even de tijd nodig om zo'n volledig geïntegreerde database in elkaar te zetten. Je moet nl. niet iets vergeten. Daarnaast zijn er altijd wel wat vervelende partijen, zoals de PvdA die wat vragen hebben, gelukkig kunnen we die afschepen met vage antwoorden, zoals de geweldige toepassing van datamining (een soort super spreadsheet), waarmee het mogelijk is om dwarsdoorsnedes te maken uit deze superdatbase, om daarmee "criminele individuen" te selecteren. Vervelende bijzaak is natuurlijk wel dat mensen met een afwijkend gedrag, zoals die nachtwerker die werd opgepakt omdat hij zijn huis zou onderverhuren. Dat die man al 20 jaar nachtdienst draait en zich daarbij lekker voelt, betekent alleen maar dat hij afwijkend gedrag vertoond. Misschien dat zo'n persoon door middel van zijn medische gegevens, geadviseerd kan worden om naar een psycholoog te gaan.

Ja, het is een geweldig systeem waarmee we terrorisme kunnen bestrijden, toch een klein vraagje. Wat gaan we doen als er een derde wereld oorlog uitbreekt en we krijgen een Hitler achtig persoon aan de macht? Dan is een razzia wel heel makkelijk. Men scant even je RFID en weet of deze persoon mee moet of niet. En wat doen we met een hacker die toegang krijgt? Deze hacker weet alles over je... Misschien is dat nog niet zo erg, maar hij kan je ook een strafblad geven en je medisch dossier aanpassen (The Net). Of hacken is helemaal niet nodig uiteindelijk worden onze gegevens toch op een nette manier achtergelaten in een trein.

Misschien moeten we ons gezond verstand gaan gebruiken en deze verzamelwoede van inlichtingen maar vergeten. Het is een slecht idee, waar zelfs een oud interessant boek al voor waarschuwde.

zondag, maart 19, 2006

Pasen: INRI

Op bijna alle afbeeldingen van Christus aan het kruis ziet men alleen de Latijnse afkorting INRI, terwijl in de Bijbel heel duidelijk is aangegeven dat er op de titulus in drie verschillende talen is geschreven. Namelijk in het Latijn, Grieks en Hebreeuws (Luk 23:38; Joh 19:20)

We weten dat het bij de Romeinen gewoonte was om bij de reden van de executie op een bord te zetten, maar niet altijd in verschillende talen. We kunnen ons dan ook afvragen wat het nut is om de aanklacht in drie verschillende talen te zetten. Latijn was de officiële taal van het Romeinse Rijk en vertegenwoordigde dan ook in deze wie de macht had. Daar Jeruzalem een stad was waar veel buitenlanders kwamen en Grieks het Engels uit die tijd was, is het logisch dat deze aanklacht ook in het Grieks werd gesteld. Tot slot, daar het om een 'politieke' veroordeling ging en de Romeinen deze vorm van executie ook als een waarschuwing voor de anderen stelden, is het zeer aannemelijk dat de aanklacht ook in het Hebreeuws werd opgesteld. Vandaar ook dat de Sanhedristen hiertegen ageerden (Joh 19:21).

Als we het opschrift nader bestuderen dan merken we op dat in de evangeliën verschillende opschriften staan.

Mat 27:37	Deze is	Jezus	De koning der Joden
Mark 15:26			De koning der Joden
Luk 23:38	Deze is		De koning der Joden
Joh 19:19		Jezus, de Nazaréner	De koning der Joden
Gecombineerd	Deze is	Jezus, de Nazaréner	De koning der Joden

Een reden hiervan kan zijn, dat de verschillende evangelisten ieder van hun eigen gezichtspunt dit opschrift benaderden. Markus is bijvoorbeeld meer een synopsis van het leven van Christus en dat komt overeen met het feit dat hij het kortste opschrift heeft. Johannes heeft als enige de aanduiding dat het een titulus is geeft aan dat hij de Latijnse versie las, dit lijkt ondersteund te worden door het feit dat in de kerk van de eerste eeuwen dit geadopteerd werd als een symbool voor de letters INRI.

Mat 27:37	hic est	Iesus	rex Iudaeorum
Mark 15:26			rex Iudaeorum
Luk 23:38	hic est		rex Iudaeorum
Joh 19:19		Iesus Nazarenus	rex Iudaeorum
Gecombineerd	hic est	Iesus Nazarenus	rex Iudaeorum

De hoog opgeleide Lukas had zijn evangelie opgedragen aan een Griek (Luk 1:3) en het is daarom aannemelijk dat hij de Griekse versie opschreef.

Mat 27:37	ουτος εστιν	ιησους	ο βασιλευς των ιουδαιων
Mark 15:26			ο βασιλευς των ιουδαιων
Luk 23:38	ουτος εστιν		ο βασιλευς των ιουδαιων
Joh 19:19		ιησους ο ναζωραιος	ο βασιλευς των ιουδαιων
Gecombineerd	ουτος εστιν	ιησους ο ναζωραιος	ο βασιλευς των ιουδαιω

Mattheüs schreef in de eerste plaats voor de Joden en gebruikte veel citaten uit het Oude Testament om daarmee te bewijzen dat Jezus de Christus, de Messias was. Het is dan ook aannemelijk dat zijn versie de Hebreeuwse variant is van het opschrift.
Deze moet dan zoiets als זֶה הוּא יֵשׁוּעַ מֶּלֶךְ הַיְּהוּדִים geweest zijn. (Nb. Ik gebruik hier het Hebreeuwse quadraat schrift, terwijl in die tijd een ander ouder schrift werd gebruikt) Het opschrift zou er dan als volgt uitgezien hebben:

Iesus Nazarenus rex Iudaeorum
ουτος εστιν ο βασιλευς των ιουδαιων
זֶה הוּא יֵשׁוּעַ מֶּלֶךְ הַיְּהוּדִים

Wat opvalt is dat de opschriften qua lengte overeenkomen.

Pasen: wereldse rechtbank (3)

De vorige keer eindigden we met de vraag van Pilatus "Wat is de beschuldiging tegen deze persoon?"
De aanklagers proberen deze vraag te ontwijken door Pilatus te overbluffen met het antwoord: ‘Als Hij geen misdadiger was, zouden we Hem niet aan u hebben overgeleverd!’ (Joh 18:30) Echter Pilatus laat zich niet overbluffen. Hij is de Joden tegemoet gekomen, door hen op het voorplein te ontvangen, maar een loopje laat hij niet met zich nemen. Spottend geeft hij hen dan ook ten antwoord: ‘Dan moet u Hem zelf maar volgens uw wet berechten’ (Joh 18:31). Pilatus weet dat hun macht beperkt is en dat zij, wanneer zij tot hem komen, niet buiten zijn toestemming kunnen. Hier laat de Romein de Joden voelen, ook bij gunstbetoon, wie de macht heeft. De Joden antwoordden dan ook: ‘Wij hebben het recht niet om iemand ter dood te brengen.’ (Joh 18:31)

Met dit laatste antwoord worden een aantal zaken duidelijk. Ze willen Christus ter dood brengen en Pilatus moet daaraan meewerken. Daarnaast, zal Christus niet op de Joodse wijze worden gedood, nl. door steniging. Hij moet sterven aan het kruis, op Romeinse wijze. Daarmee gaat dan ook de profetie van Christus zelf in vervulling: "Ikzelf moet van de aarde omhoog geheven" (Joh 12:32).

Pilatus laat zich niet overbluffen en de Joden komen dan ook met de beschuldigingen voor de dag, zij beginnen dan ook met "Wij hebben vastgesteld" (Luk 23:2), (beter hadden ze kunnen stellen "Wij hebben bedacht") en dan komen de beschuldigingen:

"dat deze man ons volk opruit;"
Hiermee aangevend dat hij het Joodse volk zou opzetten tegen de Romeinen. Een zeer ernstige beschuldiging, in een land waar de Romeinen continue allerlei opstootjes moest onderdrukken.
"Hij zegt dat ze geen belasting moeten betalen aan de keizer,"
Deze bewering moest dienen als ondersteunend bewijs van hun eerste beschuldiging. Echter dit is een pertinente leugen, eerder had Christus op hun vraag hierover geantwoord: "Geef de keizer, wat van de keizer is" (Luk 20:25).
"Hij zegt dat Hij zelf de Gezalfde, de koning is."
Deze laatste beschuldiging lijkt waar, echter Christus stond geen aards koningschap voor maar een geestelijk. Daarom is ook deze beschuldiging een leugen. Na de spijziging van de vijfduizend lezen we dan ook "Omdat Jezus doorhad dat ze Hem met alle geweld gingen meenemen en tot koning uitroepen, trok Hij zich weer, geheel alleen, in het gebergte terug" (Joh 6:15). Een aards koningschap, dat staatsgevaarlijk voor de Romeinen zou zijn, had Hij dus duidelijk afgewezen. De Sanhedristen konden dit weten, toch komen ze met deze beschuldiging. Zagen we eerder dat bij de geestelijke rechtbank de beschuldiging "rebellie tegen God" was, nu wordt dit subtiel omgebogen tot "rebellie tegen de keizer".

zaterdag, maart 18, 2006

De binnenkameren van het Zuiden in Job 9:9

עֹֽשֶׂה־עָ֭שׁ כְּסִ֥יל וְכִימָ֗ה וְחַדְרֵ֥י תֵמָֽן׃

‘Die den Wagen maakt, den Orion, en het Zevengesternte, en de binnenkameren van het Zuiden’

Job 9:9 Statenvertaling

Op verschillende plaatsen in de Bijbel worden de namen van sterren of sterrenbeelden genoemd. Zo lezen we in Job 9:9 een passage waar verschillende sterrenbeelden worden genoemd: de Grote Beer, Orion en de Pleiaden. Tot slot vinden we daar ook een verwijzing naar een sterrenbeeld met de intrigerende naam ‘de binnenkameren van het Zuiden’. Hoewel de andere sterrenbeelden redelijk goed geïdentificeerd zijn, komen de theologen bij dit laatste sterrenbeeld vaak niet verder dan een ‘sterrengroep in het Zuiden’ of een ‘symbolische verwijzing’ naar de zuidelijke sterren die niet (meer) te zien zijn.

Voordat we een proberen te identificeren wat de ‘de binnenkameren van het Zuiden’ zijn, zal eerst onderzocht moeten worden wat de betekenis is van de grondtekst en hoe de verschillende vertalingen dit interpreteren.

In het Hebreeuws staat er וְחַדְרֵ֥י תֵמָֽן Chadre Theman. Het woord Chadre is afgeleid van de stam Cheder en betekent een kamer en dan speciaal de binnenste kamer van een huis of een tent (cf. Gen. 43:30; Richt.16:9,12). Metaforisch wordt het woord ook gebruikt voor het binnenste van de buik (cf. Spr.18:8; 26:22).

Het woord Theman betekent letterlijk ‘datgene wat gesitueerd is aan de rechterkant’. De oude Joden oriënteerden zich op het Oosten, en wat aan de rechterkant ligt is in dat geval het Zuiden (cf. Ex. 26:18,35; 27:9). Men kan daarom dit woord het beste vertalen met ‘het zuiden’. Zo wordt de zuidenwind aangeduid als Ruach theman (cf. Ps.78:26; Hoogl.4:16). Als we nu de verschillende vertalingen bekijken, zien we dat de LXX dit vertaalt met tameia Notou en de Vulgata met interriora Austri. Beide vertalingen geven een zo letterlijk mogelijke vertaling van het woord.
De King James geeft evenals de Statenvertaling ‘chambers of the south’, terwijl de Good New Bible vertaalt met ‘stars of the south’. Bij bestudering van andere vertalingen blijkt dat allen een soortgelijke omschrijving geven.

Als we lezen wat in Job 9 aan vers 9 voorafgaat, zien we een beschrijving van Gods grootheid: verschuivingen van bergen, aardbevingen, het opkomen en ondergaan van de zon en de sterren, de scheidingen tussen de aarde en de zee. Daarna volgt een opsomming van de meest schitterende sterrenbeelden die er aan de hemel te zien zijn. Wat opvalt is dat er alleen gesproken wordt over fysieke zaken en niet over geestelijke of symbolische zaken. We moeten dus op grond van de context wel concluderen dat ook de ‘Chadre Theman’ een fysiek verschijnsel is. Met andere woorden, de ‘Chadre Theman’ is waarschijnlijk een sterrenbeeld dat aan de hemel te zien is, net als de Grote Beer, Orion en de Pleiaden.

Nu we weten dat er daadwerkelijk gesproken wordt over een sterrenbeeld of een groep sterren, moeten we dus onderzoeken waar de locatie van dit sterrenbeeld is en wat de hedendaagse benaming is voor dit object. Gezien de benaming moeten we in het Zuiden zoeken en wel naar een object dat net zo schitterend is als de andere genoemde sterrenbeelden.

Sommige geleerden stellen dat het gaat om ‘sterrenbeelden van de zuidelijke Dierenriem’ en vermelden Scorpio, de schorpioen, als mogelijke kandidaat. Dat is echter niet waarschijnlijk. De bekende joodse astronoom Aben Ezra identificeert Scorpio of Antares, de helderste ster, met de in Jesaja 13:10 genoemde K’esil. De Joden kennen in het algemeen dit sterrenbeeld als ‘Akrabh (Schorpioen, cf. de Dode Zeerol 4Q318) en claimen dat het op de banier van de stam Dan staat, wiens stamvader als ‘een slang is aan de weg’ (Gen.49:16,17). De rabbijn Rashi ziet in deze slang een basilisk, een schorpioenachtig wezen waarvan het gif zo dodelijk is dat zowel man als paard aan de beet sterft (cf. Plinius, Natuurlijke Historie, VIII.33). Sir William Drummond stelt dat Scorpio in de dierenriem zoals de ‘patriarch Abraham’ die kende een adelaar was. Hierbij moet men dan bedenken dat schorpioenen vroeger werden voorgesteld als slangen en als adelaars. Enige verbinding met de ‘Kamers van het Zuiden’ ziet hij niet.
Andere geleerden, zoals Patten, denken dat het gaat om het zuidelijk deel van de Melkweg. Weer anderen achten de uitdrukking te vaag om te verwijzen naar een speciale ster of groep van sterren, en stellen dat het een algemene uitdrukking is voor sterren aan de zuidelijke hemel. Weer anderen identificeren de ‘Kamers’ met de kamer waaruit de wervelwind Ruach theman komt (Job 37:9).

Hoewel er verschillende meningen zijn, is iedereen het er over eens dat het gaat om een groep sterren die zeer helder moet zijn en die gemakkelijk te herkennen moet zijn geweest voor tijdgenoten van Job. Dit baseert men onder andere op het feit dat de andere genoemde sterrenbeelden ook zeer helder zijn. Sommigen verwijzen naar de Babylonische astronomie. Daarin is namelijk geen Zuidpool die correspondeert met de Noordpool, maar daarentegen is er wel een gebied dat Ea wordt genoemd en dat ver aan de zuidelijke hemel wordt gesitueerd. Men denkt dat Job met de term Chadre Theman dezelfde sterrenbeelden bedoeld. Interessant is echter dat allen stellen dat het om een of meerdere sterrenbeelden of sterren gaat die ver aan de zuiderhemel te zien zijn.

Wanneer we nu de zuidelijke hemel bekijken, dan blijkt dat driekwart daarvan geen heldere sterren bevat; het overige deel bevat echter juist zeer heldere sterren. Op een gebied ter grootte van slechts 1/30 deel van de gehele hemel vindt men hier vijf sterren van magnitude 1, terwijl er totaal slechts een twintigtal sterren van deze magnitude zijn. Verder bevinden zich hier nog eens ongeveer vijf van de 60 sterren die helderder zijn dan magnitude 2. Tot slot bevindt zich hier het helderste deel van de Melkweg en zijn er vele sterren te zien in allerlei helderheidsgradaties. Dit is, kortom, één van de meest heldere plekken aan de sterrenhemel.
Sommigen stellen dat het bij de ‘Kamers van het Zuiden’ gaat om een gedeelte van de zuidelijke hemel dat nu niet meer te zien is in Israël. Dit komt, verklaren zij, door de precessie van de aarde. Als dit inderdaad zo is, kan men na de identificatie van het sterrenbeeld Chadre Theman berekenen wanneer dit nog wel in Israël te zien was. Op grond hiervan kan dan worden bepaald wanneer Job leefde en aan de hand daarvan kan men afleiden wat de laatst mogelijke datum is waarop het boek Job geschreven kan zijn.

Alvorens hier verder op in te gaan, is het belangrijk om te weten wat precessie is. Dat de aarde in haar eeuwenlange rondwenteling door het heelal kleine bewegingsafwijkingen krijgt, is begrijpelijk voor iedereen die wel eens op een voetbalveld of in een biljartzaal gezien heeft tot welke capriolen een bal kan komen die een grote snelheid heeft en waarop verschillende krachten inwerken. Hoeveel te meer de aarde, die niet precies rond is, maar aan haar polen een afplatting vertoont! Door onderzoek is vast komen te staan dat de Noordpool aan de hemel in de loop der eeuwen een kleine cirkel beschrijft. Door dit zelfde verschijnsel blijkt dat het lentepunt aan de Dierenriem door de eeuwen heen verschuift. Zo gaan wij nu over van het tijdperk Vissen (de periode waarin het lentepunt in het sterrenbeeld Vissen viel) naar het tijdperk Aquarius (de periode waarin het lentepunt in het sterrenbeeld Aquarius valt). Dit verschijnsel noemen we de precessie (= voortgang) van de Dierenriem. Het duurt ongeveer 25400 jaar voordat het lentepunt door alle tekens van de Dierenriem is geschoven.

Doordat de aarde in een hoek van 23.5 graad om de zon draait, is op het noordelijke halfrond in de winter iets meer van de sterren aan het zuidelijk halfrond zichtbaar dan in de zomer. Door de precessie kon men in vroegere eeuwen nog meer van het zuidelijk halfrond zien dan heden ten dage. Verder is het zo dat hoe zuidelijker men woont, hoe meer men van de zuidelijke sterrenhemel ziet en hoe minder van de noordelijke. Als men bijvoorbeeld van Nederland uit naar het zuiden trekt, zal men constateren dat de hemelse noordpool steeds lager aan de horizon te zien is, totdat men op een gegeven moment zo zuidelijk is dat men niet meer de noordpool ziet. Kijkt men nu naar het zuiden, dan ziet men steeds meer van de zuidelijke hemel. Wanneer men voorbij de evenaar gaat, dan kan men de hemelse zuidpool zien.

Na deze korte uitleg zijn wij in staat om te berekenen hoe de zuidelijke sterrenhemel er heden ten dage uitziet in Uz. (Voor de berekeningen ga ik er van uit dat Uz zich op een gelijke breedtegraad bevindt als Jeruzalem). Gaan we dezelfde berekeningen uitvoeren voor het jaar 1000 v.Chr., dan blijkt inderdaad dat er toen veel meer te zien was van de zuidelijke sterrenhemel. Terwijl het sterrenbeeld Centaurus tegenwoordig laag aan de horizon te zien is, stond dit destijds veel hoger en was het sterrenbeeld Crux (=Zuiderkruis) laag aan de horizon zichtbaar (De dikke lijn onderaan de afbeelding).

Als we nog verder terugrekenen in de tijd, dan blijkt dat in 2000 v.Chr. het zuidelijke deel van de hemel waar de helderste sterren staan, het Ea van de Babyloniërs, het best zichtbaar was.

De berekeningen maken ook duidelijk dat nog langer geleden dit deel van de hemel weer geleidelijk aan slechter zichtbaar was. Uit deze berekeningen kan men concluderen dat het bijbelboek Job tot de oudste van de Bijbel moet behoren.

R.H. Allen, ‘Starnames, Their Lore and Meaning’, Dover Publ, New York (USA), 1963 (1st ed. 1899)
‘Ancient Zivilization’, ‘Architecture’, ‘Ziggurat’ Compton’s Interactive Encyclopedia Copyright © 1994, 1995 Compton’s NewMedia, Inc.
ROGER BACON, OPERIS MAJORIS PARS QUARTA MATHEMATICAE IN DIVINIS UTILITAS, ca. 1268
Rabbi J.C. Dobin, ‘The Astrological Secrets of the Hebrew Sages’, Inner Traditions International Ltd, New York (USA), 1983 (1st ed. 1977)
P. Duffett-Smith, ‘Practical Astronomy with your calculator’, Cambridge University Press, New York (USA), 1990
R. Eisenman, ‘De Dode-Zeerollen onthuld’, De Haan, Houten (Nl), 1993, p.248, 249
Encyclopaedia Judaica, Keter Publishing Houdse, Jerusalem (Israel), 1976, Vol. 3
H.W.F. Gesenius, ‘Hebrew and Chaldee Lexicon to the Old Testament Scriptures’, Baker Book House, Grand Rapids Michigan (USA), 1979
W.J. Ouweneel, Katastrofisme in het boek Job’, Bijbel & Wetenschap, Amersfoort (Nl), jaargang 1978, januari vol. 15
M.C. Tenney (General Editor), ‘Pictorial Encyclopedia of the Bible’, Zondervan Corp., Grand Rapids, Michigan (USA), Vol. 1, p. 777
G. Schiaparelli, ‘Die Astronomie im Alten Testament’, Gieszen (D), 1904
H. Strack, ‘Kurzgefasster Kommentar zu den heiligen Schriften Alten und Neuen Testamentes’, Verlag C.H. Beckschen Buchhandlung, Nördlingen (D), 1889
J. Walker, ‘Home Planet for Windows’, http://www.fourmilab.ch, Release 2.1, 1995

Dit artikel is eerder op de website van de Studiebijbel gepubliceerd.

vrijdag, maart 17, 2006

Prof. drs. Ohmann (78) overleden

De oud-testamenticus, prof. drs. H. M. Ohmann, gereformeerd vrijgemaakt emeritus hoogleraar van de Theologische Universiteit in Kampen, is donderdag op 78-jarige leeftijd overleden.

Heinrich Marinus Ohmann werd geboren in Staphorst op 5 maart 1928. Hij studeerde aan de Theologische Universiteit in Kampen.

Op 12 februari 1956 deed hij intrede in Zuidbroek. Vandaar ging hij in 1962 naar Hoek. In de tijd dat hij daar predikant was, studeerde hij oosterse taalkunde en geschiedenis aan de rijksuniversiteit van Gent.

De gemeente van Hoek verwisselde hij in 1968 voor Dokkum. In 1971 werd hij in Canada hoogleraar aan de Theological College of the Canadian Reformed Churches.

Vervolgens werd hij in 1981 hoogleraar in de oudtestamentische vakken aan de Theologische Universiteit van Kampen (Broederweg). In 1993 ging hij met emeritaat.

Bron: Reformatorisch Dagblad

Zie ook Nederlands Dagblad 18 maart 2006 en ND Opinie voor meer achtergronden

Duisternis over Golgotha: Vulkaanuitbarstingen

Een andere hypothese welke een verklaring geeft wat de duisternis over Golgotha veroorzaakt zou kunnen hebben is dat het een vulkaanuitbarsting is geweest. Het mag als bekend worden geacht, dat vulkaanuitbarstingen veel puin de lucht in stoten, welke grote delen van de aarde kunnen verduisteren.

Bekend is het voorbeeld van de uitbarsting in 1883 van de Krakatau in Djakarta, deze veroorzaakte een duisternis van ruim een dag. McNeile stelt dat in Lukas (Lu 23:45) alleen wordt gezegd dat het licht van de Zon verdwijnt. Volgens hem ontstaan er wel eens aardbevingen als het donker wordt en deze duisternis zo zijn veroorzaakt door dichte as-wolken van een vulkaan uitbarsting. Als toevoeging geeft hij dan aan: "One need not be disturbed if nature showed its sympathy with the tragedy of the dying of the Creator on the Cross (Ro 8:22), groaning and travailing until now."

Zover bekend zijn er geen vulkaan uitbarstingen bekend uit deze periode, de enige uitbarsting is die van de Vesuvius in 79 n.C., waarbij de bekende historicus en natuuronderzoeker Plinius de Oudere stierf. De hypothese moet dan ook als twijfelachtig worden bezien.

Mount Spurr, Alaska, 1992

Schatgravers vernietigen Tell en-Najila en andere plaatsen

Yitzhak Sapir geeft een vertaling van een Hebreeuws artikel van Maariv betreffende de vernietiging van de archeologische plaats Tell en-Najila door een stelletje niets ontziende goudzoekers.

Burgemeester Houben online en op huisbezoek

Voor alle lezers uit Barneveld: onze burgemeester Houben gaat op huisbezoek bij inwoners en start een eigen webpagina. De huisbezoeken zijn vooral bedoeld om meer inzicht te krijgen in de leefsituatie van de inwoners. Met de webpagina wil hij bewoners en andere geïnteresseerden een kijkje geven in de keuken van het burgemeesterschap.

'Houben online'

Iedere twee weken doet de burgemeester op zijn eigen webpagina 'Houben online' verslag van bijzondere activiteiten en ontmoetingen. Op die manier krijgen bezoekers een indruk van de werkzaamheden van de burgemeester. Mensen worden in algemene zin uitgenodigd te reageren op de webpagina en suggesties te doen. Afhankelijk van het onderwerp zal Houben daar op zijn webpagina ook specifiek om vragen.
Planning

Houben start beide activiteiten deze maand, in principe gedurende een jaar. Daarna evalueert hij de acties en beslist over een passend vervolg. De eerste webpagina verschijnt op maandag 20 maart.

Bij deze burgemeester Houben, welkom in blogospheria!

donderdag, maart 16, 2006

Pasen: wereldse rechtbank (2)

Het Sanhedrin heeft dan wel Christus ter dood veroordeeld, echter zonder bekrachtiging van de stadhouder mag geen doodvonnis uitgevoerd worden. Vandaar dat de leden van het Sanhedrin Christus naar Pilatus brengen (Luk 23:1). Daarbij wordt Hij als een misdadiger gebonden (Mat 27:2).

Het is dan nog vroeg in de morgen, waarschijnlijk een uur of half zeven (Mark 15:1). Voor Pilatus is dat geen bezwaar. De Romeinen hadden de gewoonte, om hun rechtszittingen zeer vroeg te beginnen. Voor de leden van het Sanhedrin komt deze gewoonte goed van pas. Hoe eerder de zaak van Jezus van Nazareth tot een goed einde is gebracht, des te liever. Zo mogelijk moet alles achter de rug zijn, eer de stad geheel ontwaakt.

Nu was het zo dat de Romeinse stadhouders resideerden in Caesarea. Echter ze waren gewoon om ter gelegenheid van het Pasen naar Jeruzalem te komen. Reden hiervan is dat, om bij mogelijke ongeregeldheden dadelijk ter plekke te zijn. In het verleden was het regelmatig voorgekomen dat er oproeren werden veroorzaakt tijdens de paasfeesten. ("Dit jaar knechten, volgend jaar vrije mannen!")

Pilatus is dus in Jeruzalem, en zijn vrouw Claudia Procula vergezelde hem. Daarnaast heeft een flinke afdeling van Romeinse soldaten hun intrek genomen in Jeruzalem. Waarschijnlijk heeft Pilatus tijdens zijn verblijf vertoefd in de burcht Antonia, welke door Herodes was gebouwd op een 25 meter hoge heuvel aan de Noord-Westzijde van Jeruzalem. Met hun gevangene gaan de leden van het Sanhedrin naar dit rechthuis, daar houden zij halt, want alles wat van heidense oorsprong is, is volgens deze "vromen" onrein (Joh 28:28).

Burgt Antonia met op de achtergrond de tempel

Toch moeten de Sanhedristen hun beschuldigingen bij Pilatus inbrengen. Pilatus komt hen in deze tegemoet: hij gaat tot hen uit (Joh 18:29) en begeeft zich naar de grote voorhof. De reden waarom Pilatus de Joden in deze zo welwillend behandeld, immers bij vorige gelegenheden heeft hij duidelijk aangetoond dat hij ze minachtte, wil ik later behandelen.

In ieder geval daar in het voorhof stelt hij naar Romeins recht de belangrijke vraag: "Wat is de beschuldiging tegen deze persoon?" Niemand kan veroordeeld worden, tenzij er een deugedelijke beschuldiging tegen hem wordt ingebracht. De aanklagers proberen eerst, Pilatus te overbluffen en wanneer dit niet lukt, komen zij met valse beschuldigingen.

woensdag, maart 15, 2006

Pasen: wereldse rechtbank

Nadat Christus was veroordeeld door de geestelijke rechtbank, moet Hij nu verschijnen voor de Romeinse wereldse rechtbank.

Herodes de Grote had bij testament zijn rijk verdeeld onder zijn vier zonen. Judea was toebedeeld aan Archelaüs. Deze werd echter in 6 n.C. door de Romeinen afgezet en zijn gebied werd een Romeinse provincie, waarover de keizer een stadhouder aanstelde. Pontius Pilatus was de vijfde stadhouder die over Judea regeerde en wel in de periode van 26 tot 36 n.C.

We weten dat de vader van Pilatus officier was geweest in het Romeinse leger en ook zelf was hij een beroepssoldaat; hij vocht onder andere in Germania onder Germanicus. Later trouwde hij met Claudia Procula, een meisje de in de verte familie was aan het huis van keizer. Dit laatste bezorgde hem het baantje als stadhouder over Judea.

Hadden de vorige stadhouders de godsdienstige gevoelens van de Joden nog ontzien, Pilatus deed dat niet. Zo liet hij kort na zijn ambtsaanvaarding de standaards in Jeruzalem brengen, die voorzien waren van het borstbeeld van de keizer en waaraan godddelijke eer bewezen werd. Een afschuwelijke heiligschennis volgens de religieuze Joden. Pilatus wordt ons beschreven als iemand met een zwak karakter. Wanneer het echter het behoud van zijn positie gold, deinisde hij voor niets terug, voor rechtsverkrachting noch geweldenarij.

Als stadhouder oefende Pilatus in Judea de rechtspraak uit, in de naam van de keizer, in de naam van God. Het was deze persoon, naar wie Christus werd gebracht door de leden van het Sanhedrin.

De Godsnaam

Kevin P. Edgecomb heeft een zeer interessant artikel over het gebruik van de Godsnaam op zijn blog. Degenen die mij kennen zullen zien dat zijn en mijn visie overeenkomen, ik zal dan ook binnenkort een aantal artikelen van mij die ik in het verleden heb geschreven op mijn blog zetten.

Voor hen die niet kunnen wachten zie ook Mr. R. Yaro met zijn artikel welke een goede inleiding geeft over de verschillende Godsnamen.

dinsdag, maart 14, 2006

CHAG SAMEACH! HAPPY PURIM!

Vandaag is het Purim, dus aardig om te kijken wat hierover is geschreven in de blogosphere:

Wil men een uitgebreidenere beschrijving dan die ik gisteren gaf, zie de Seek and Ye shall Find blog. Met de kortste beschrijving wat Purim is, komt Deb on the Web met: They tried to kill us, we won, let's eat.

Prophecy Today komt met het logische feit dat wereldwijd de Joden vandaag Purim vieren, terwijl Blog Appetit juist aangaf dat hij te weinig tijd had voor de voorbereidingen van de gerechten zoals de Eyes of Haman, terwijl Rabbi Seinfield de tafelgesprekken behandeld. Balashon geeft de betekenis van de diverse tafelgerechten zoals besumei en hamentaschen.

De Curious Jew heeft een aantal links naar de muziek die wordt gespeeld, incl. de dansende rabbi's. Zie hier voor meer blogs over Purim. Er is zelfs een complete blog gewijd aan Purim 2006, hoewel deze uitblinkt met slechts één kort artikel.

Update: Hoe kon ik de DailyHebrew blog over het hoofd zien: met Esther 3:1-4 en Purim (Esther 3:5-7).

maandag, maart 13, 2006

Aarde te klein voor Google

De expansiedrift van internetgigant Google lijkt inmiddels te groot voor deze wereld. Vorig jaar bracht de zoekmachine de Aarde al in beeld met verzamelde, driedimensionale satellietbeelden, welke ook te downloaden zijn.

Een paar maanden geleden werd de sprong voorzichtig naar de Maan gemaakt en afgelopen maandag is de weg vrijgemaakt voor de planeet Mars.

Voor hen die meer Bijbels georiënteerd zijn zie ook de website Biblical Places.com die met behulp van local.google.com een digitale atlas heeft gemaakt.

Purimfeest

Vanavond bij zonsondergang begint Purim. Het is een van de meest vrolijke feesten van de Joden en is een herinnering aan de tijd dat ze tijdens de ballingschap in Perzië leefden.

De geschiedenis kunnen we lezen in het Bijbelboek Esther. Ten tijde van koningin Esther wilde Haman, de Agagiet, het volk vernietigen, maar God greep in (Esther 9). Haman was een belangrijke functionaris aan het hof van Ahasverus, de toenmalige koning van Perzië. Omdat hij zich ergerde aan Mordechai (de oom van koningin Esther) wilde hij de Joden uitroeien. Echter Mordechai kwam hier bijtijds achter en lichtte zijn nicht Esther in. Haman wiep het lot (=Pur) over de Joden in de 1ste maand, Nisan, de maand van Pesach, elke dag tot aan de 12e maand, Adar (Esther 3:7). Zijn plan was om de Joden uit te roeien op de 13de van de maand Adar. God beschikte het lot echter anders zodat Haman uitgeroeid werd (Esther 7:9-10). Het volk van Israël mocht door een nieuwe wet van de koning zich verdedigen tegen iedereen die hen iets wilde aandoen (Esther 8:3-14).

Purim wordt ieder jaar gevierd op de 14de Adar van de Hebreeuwse kalender, tijdens schrikkeljaren (er zijn dan 2 maanden Adar), wordt Purim in de 2de Adar gevierd. Op die manier wordt Purim altijd een maand voor Pasen (Pesach) gevierd. De 14de dag van de eerste Adar wordt dan als een "kleine" feestdag beschouwd en wordt Purim Katan (=kleine Purim) genoemd.

Voor meer informatie zie Judaism 101 en MCG Noach Duif.

Een recept voor de Hamansoren, een gerecht wat op die dag wordt gegeten is:
Je hebt nodig:
½ kopje suiker
½ kop zachte boter, en wat extra om mee in te vetten
1 ei, gecontroleerd op bloed, losgeklopt
1 eetlepel rozenwater of oranjebloesemwater
2 kopen bloem, gezeefd
½ theelepel bakpoeder
¼ kop maanzaad

Roer de suiker en de boter romig in een grote kom, voeg het ei en rozenwater toe. Meng de bloem met het bakpoeder. Strooi meel en maanzaad in de kom en kneed alles tot een stevig deeg. Maak van het deeg een rol van ongeveer 5 cm doorsnee, wikkel de rol in folie en leg hem een paar uur in de koelkast. Verwarm de oven voor op 180°C (of stand 4). Snijd plakken van ongeveer 1 cm dik van de rol deeg. Leg de koekjes op een ingevette bakplaat en bak ze in 10 á 15 minuten goudbruin.

zondag, maart 12, 2006

De borstplaat van de hogepriester

In Exodus 28 lezen we over de borstplaat choshen van de hogepriester. Wat opvalt zijn de diverse stenen die worden genoemd. Het Temple Institute in Israël is bezig een reconstructie te maken van deze priesterkleding en de choshen (zie foto hieronder).

Nu is het bepalen van de diverse edelstenen in deze borstplaat moeilijk, wat is bijvoorbeeld de ʾoḏem - אֹדֶם, de piṭeḏah - פִּטְדָה, de bareqeṯ - בָרֶקֶת en al die andere stenen die worden genoemd?

Josh Waxman van Parshablog is op dit moment bezig met een interessante reeks artikelen vanuit Joods oogpunt over deze materie:

Een besliste aanrader om te lezen, temeer daar hij bij zijn onderzoek verschillende bronnen heeft geraadpleegd.

Rebekka

Enige tijd geleden vroeg iemand mij wat de naam Rebekka (de vrouw van Izak) betekende. Hieronder in het kort een aantal overwegingen:

Hierbij de betekenis van de naam Rebekka of op zijn Hebreeuws Rivka, waarbij de v een harde is dus meer een zachte b zoals in Abram/Avram.
Allereerst zoals het in een aantal namenboeken staat:

Betekenis naam onzeker (Dr J. van der Schaar, "Woordenboek van voornamen", Prisma, 1981 p. 302)
Lussen van een touw (http://www.biblebell.org/namegirl.html)
Ribqah (rib-kaw') from an unused root probably meaning to clog by tying up the fetlock; fettering (by beauty); Ribkah, the wife of Isaac:-- Rebekah (Strong, 7259)

Gaan we kijken in Hebreeuwse woordenboeken dan zien we het volgende:

"a rope with a noose", not unfit as the name of a girl who ensnares men by her beauty. [Rebekah], Rebecca, the wife of Isaac, Gen. 22:23; 24:14, seqq. (Gesenius, "Hebrew-Chaldee Lexicon to the Old Testament. p. 755)
רִבְקָה S 7259 GK 807130 n.pr.f. Rebekah , daughter of Bethuel and wife of Isaac, Gn 22:23 ; 24:15 + 24 times 24 , 25 , 26 , 27 ; 28:5 ; 29:12 ; 35:8 ; 49:31 ;— Ö Ρεβεκκα (Brown, D.D., D.Litt. Francis, Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon p. 7259)
רבק TWOT 2110 ( √ of following; cf. Arabic رَبَقَ (rabaqa) tie fast; å רִיבְקָא stall ) (idem, p. 2110).
REBEKAH ribek'e (רִבְקָה, LXX Ρεβεκκα, prob. tie, loop; cf. Arab. raboqa make fast; Targ. rebqa = Heb. marqeb, stall). (Tenney, Merrill C., Pictorial Encyclopedia of the Bible p. Vol 5 p.42)

De naam is afgeleid van ravka "vastbinden (door een touw). En dan vooral het stevig vastbinden van dieren, in de oudheid bij semi-nomadische volken was het belangrijk dat de dieren niet wegliepen en het was dan ook een grote zorg dat de dieren (denk dan vooral aan dromedarissen [kamelen waren toen nog onbekend] ,ezels en paarden) goed verzorgd werden. Een meisje werd dan ook een Rivka genoemd en jongens een Rivk. Het schijnt dat bij sommige Druzen en Arabieren deze betekenis nog in zwang is. Later werd dit ook gebruikt voor vrouwen ("femme fatales") die door hun schoonheid mannen aan zich bonden.(Chr. Pal. Christian-Palestinian Aramaic. Schwally F. Schwally, Idioticon d. Chr. Pal.; Brown-Driver-Briggs, Hebrew and English Lexicon; R. Laird Harris, Theological Wordbook of the Old Testament) en in deze betekenis is deze naam (later) vooral gebruikt in semitische talen als het Hebreeuws, Aramees en Ugaritisch. Je kunt een link naar deze laatste verklaring vinden in Gen 24:16 waar over Rebekka staat geschreven: "En die jonge dochter was zeer schoon van aangezicht, een maagd, en geen man had haar bekend; en zij ging af naar de fontein, en vulde haar kruik, en ging op." Over slecht een paar vrouwen in de Bijbel wordt dit gezegd.

Nog later werd deze naam door de joden en christenen gebruikt als vernoeming naar Rebekka de vrouw van Izak.

De Sadduceeërs

De afgelopen weken heb ik regelmatig de joodse groepering van de Sadduceeërs genoemd. Zo weten we dat zowel Kajafas als zijn schoonvader de hogepriester Annas (Joh.18:13) naar alle waarschijnlijkheid behoorden tot de partij van de Sadduceeërs.

De Sadduceeërs waren een relatief kleine maar machtige joodse groepering, die voornamelijk bestond uit priesters. Vaak waren ze ook lid van het Sanhedrin (Hand 4:1; 5:17). Ze waren conservatief en dat blijkt uit hun afkeer van veranderingen welke vaak leidde tot de onenigheid met een andere groepering: de Farizeeërs.

De naam Sadduceeërs betekent "de rechtvaardigen", ze geloofden namelijk dat de wet van Mozes de hoogste autoriteit was en dat geen enkele mondelinge wet of traditie (Mishna) gelijk was aan de Schrift. Daarnaast geloofden ze, in tegenstelling tot de Farizeeërs, niet in de opstanding, engelen en geesten (Mark 12:18; Hand 23:8).

Tot slot, het blijkt dat de Sadduceeërs redelijk goed met de Romeinse bezetter konden opschieten.

zaterdag, maart 11, 2006

Gods zonen (Rom 8:14)

In een vorige blog hadden we het over Gods zonen in Gen 6:4, vanochtend op de CBMC lazen we Romeinen 8: 1-16 en ook in dit gedeelte is er sprake van Gods zonen, echter nu in een totaal ander verband:

Want allen die door de Geest van God geleid worden, zijn zonen van God (Rom 8:14).

Als we het voorgaande vers lezen dan zien we dat het gaat om christenen die zich laten leiden door de Heilige Geest en niet meer hun eigen zin doen. (vs 13). Het blijkt dat een ieder die Christus heeft aangenomen, niet alleen het eeuwige leven heeft (Joh 3:16) maar ook nog eens door God worden aangenomen als kinderen (Rom 8:15), we zijn dan op dat moment geen slaven meer. We zijn door God volledig geadopteerd, met alle voor- en nadelen. We zijn erfgenamen geworden van God, en medeërfgenamen van Christus, en wel zonder successierechten, dat zijn de voordelen!

De andere kant is dat alles wat God geeft aan Christus, Hij ook ons zal geven. Als Christus lijden moest doormaken, dan mogen ook wij datzelfde lijden verwachten. Maar zoals Christus daarna verheerlijkt is, zo zullen ook wij die heerlijkheid krijgen (vs 17).

vrijdag, maart 10, 2006

Stilte voor de storm

Op mijn studeerkamer hangt een oude foto van het Harvard College Observatory uit 1873 van een aantal zonnevlekken. En daar gaat het nu om, op dit moment is er geen vlekje (sunspot) te zien. Verder zijn er ook geen zonnevlammen (solar flares) te zien. De zon is zo rustig als het maar kan zijn.

Zonnevlekken op 30 oktober 2003

Vandaag kondigde Mausumi Dikpati van het National Center for Atmospheric Research (NCAR) aan dat dit een stilte voor de storm is. Volgens haar zal "The next sunspot cycle will be 30% to 50% stronger than the previous one," als dat zo is dan zal deze erger zijn dan het historische zonnemaximum in 1958. In die tijd zag men 3 keer het noorderlicht in Mexico (Zie voor een beschrijving mijn blog "Ster van Bethlehem: Aurora Borealis"). Daarnaast waren er regelmatig radiostoringen en electiriciteitsstoringen.

Nu met al onze moderne technologie kan dit veel erger uitpakken: Bijna iedereen heeft een mobieltje welke hierdoor gestoord kan worden. Andere problemen zijn te verwachten met de diverse satelieten, naast te verwachten uitval van computers.

Voor meer informatie en achtergronden zie:

Solar Minimum Has Arrived -- (Science@NASA) In 2006, the sunspot cycle has hit bottom.
Scientists Issue Unprecedented Forecast of Next Sunspot Cycle -- NCAR press release.
Scientists Gaze Inside Sun, Predict Strength of the Next Solar Cycle -- NASA press release.
Who's Afraid of a Solar Flare? -- (Science@NASA) Solar activity can be surprisingly good for astronauts.
The Great Ocean Conveyor Belt -- (California State University)
The Vision for Space Exploration

Gods zonen (Gen 6:4)

In die dagen waren er reuzen op de aarde, en ook daarna, als Gods zonen tot de dochteren der mensen ingegaan waren, en zich kinderen gewonnen hadden; deze zijn de geweldigen, die van ouds geweest zijn, mannen van name.

Gen 6:4

De afgelopen dagen hebben verschillende bloggers zich gebogen op dit onderwerp. Als eerste Claude Mariottini met zijn "Rereading Genesis 6:4: Were They Really Giants?", waar Dr. Cathey op zijn blog "The Fallen Ones" dieper op ingaat. Daarbij niet te vergeten dat vorig jaar al een studie van Cathey "A Perplexing Problem Passage - Genesis 6:1-4" op zijn blog verscheen. Ook Duane Smith heeft op zijn blog Abnormal Interest een waardevolle aanvulling met "The Destroyers (perhaps)".

Voor verdere informatie over die onderwerp zie:

L. Eslinger, "A Contextual Identification of the bene ha'elohim and the banôth ha'adam in Genesis 6:1-4", in in Journal for the Study of the Old Testament, Vol. 13 (1979), 65-73. (http://www.ucalgary.ca/~eslinger/pub/art/gen6.jsot13.pdf)
Jeffrey Mallinson, Demon Semen: Traditional and Metaphysical Assumptions in Early Lutheran and Reformed Treatments of Genesis 6:1-4 in Quodlibet Journal: Volume 5 Number 4, October 2003
Joseph R. Jochmans, Litt. D., Strange Relics from the Depths of the Earth [1979], http://joe3998.tripod.com/sitebuildercontent/ sitebuilderfiles/strangerelics.pdf

Update 28 maart 2006: Dr. Claude Mariottini heeft de volgende aanvulling: The Nephilim Again: A Response to Joe Cathey and Duane Smith

Blogger Miss Mabrouk uit Egypte is weer terug

Na maanden van afwezigheid, is Miss Mabrouk uit Egypte weer terug in de blogosphere. In het verleden had ik me al zorgen gemaakt over haar plotselinge afwezigheid.

In haar laatste blog geeft ze als reden van haar afwezigheid op dat het niet haar keuze was en dat het met een persoonlijk drama te maken had. De blogster is bekend om haar kritische houding ten opzichte van Egypte en de Arabische wereld.

donderdag, maart 09, 2006

Tatoeages in het vroege christendom

Naar aanleiding van de blog "Hebreeuwse tattoos" ben ik toch eens wat dieper in deze materie gedoken. Het blijkt dat sommige christenen uit de eerste eeuwen soms tatoeages van het ichtus-(vis)symbool of enkele letters van de naam van Christus op de huid lieten tatoeëren. Warschijnlijk was dit een manier om zich te onderscheiden van ongelovigen. Dit fenomeen zien we heden ten dage nog terug bij de Koptische Christenen in Egypte: zij laten bijvoorbeeld een kruis aanbrengen aan de onderpols van hun rechterarm.

In 787 verbied paus Hadrianus I het tatoeëren. Het zou geen onderscheiding meer zijn, omdat de Christenen toen in veel gebieden een meerderheid vormden. Bovendien was het vooral een gebruik onder de niet-christelijke bevolkingsgroepen om tatoeages te dragen.

Interessant is dat volgens het Leviticus 19:28 en 21:5 het inkerfen van een teken in de huid verboden verboden wordt, maar in Openbaringen 19:16 lezen we dat in de dij van Christus de naam van de 'Koning der koningen' staat geschreven. Het is mij dan ook niet geheel helemaal duidelijk of hieruit mag worden geconcludeerd dat Jezus een tatoeage had.

M. Parlevliet, "Op het lijf geschreven. Tatoeages in de Westerse wereld", in: Fibula. Tijdschrift van de Nederlandse Jeugdbond voor Geschiedenis, jaargang 44, nr. 1 (2003)

Pleïaden en Orion (Amos 5:8)

Die het Zevengesternte en den Orion maakt

Amos 5:8

De Pleïaden

Het sterrenbeeld Orion

woensdag, maart 08, 2006

Hebrew Tattoos: Buyers Beware!

Tyler F. Williams heeft een zeer interessante blog over het gebruik van Hebreeuwse teksten in tatoeages inclusief voorbeelden van fouten.

Update 9 maart 2006: Zie ook Menachem Mendel's blog over dit onderwerp.

Update 10 juni 2006: Tyler F. Williams met David Beckham’s Manly Tattoo.

dinsdag, maart 07, 2006

Laban en zijn terafiem

Waarom joeg Laban zijn schoonzoon Jakob na, die met zijn vrouwen (=Laban's dochters) gevlucht was? De Bijbel tekent ons Laban als uiterst hebzuchtig (Gen 24:29-30) en berekenend (Gen 31:7).

De niets bezittende Jakob was in de 20 jaar dat hij in dienst was geweest een zeer vermogend man geworden. "Ten zeerste in bezit toegenomen". Hij had veel kleinvee, slavinnen, slaven, kamelen en ezels (Gen 30:43). Dat wekte de jaloezie op van Laban, fijntjes wordt in de Bijbel opgemerkt dat "zijn gezicht jegens Jakob niet als gisteren en eergisteren" was (Gen 31:2), maar ook de gezichten van zijn zoons. Zij beschuldigden Jakob van diefstal en "hij heeft zich alles toegeëigend wat van onze vader was" (Gen 31:1). was het hun bedoeling om het terug te roven? Later zal Laban zeggen: "Dit vee is mijn vee. Ja, al wat je ziet is van mij"(Gen 31:43). Veelzeggend is dan ook dat hij niet alleen Jakob achterna ging, maar dat hij zijn verwanten meenam (Gen 31:23). God waarschuwde hem in een droom Jakob geen kwaad te doen (Gen 31:24). Blijkbaar was hij dat van plan geweest. Beide mannen belogen elkaar. Jakob: "Ik was bang dat u mij uw dochters zou ontrukken" (Gen 31:31). Dat was natuurlijk dwaasheid. Waarom zou Laban dat gedaan hebben? Laban: "Je hebt mij niet eens de gelegenheid gegeven mijn zonen en dochters te kussen" (Gen 31:28). Nu, zo innig was die verhouding niet. Zijn dochters zeiden: "Zijn we niet door onze vader als vreemden geacht omdat hij ons verkocht heeft? Bovendien heeft hij al ons geld opgemaakt" (Gen 31:15). Toen Jakob en Laban afscheid van elkaar namen was dat voor goed en Laban wist dat (Gen 31:49-50). Ze hebben elkaar nooit meer teruggezien.

Was er dan een andere reden om Jakob te achtervolgen? Hij verweet Jakob dat hij zijn terafiem had gestolen (Gen31:30). Waarom hechtte hij daar zoveel waarde aan? Vroeger dacht men wel dat ze van edel metaal waren geweest, dus heel kostbaar. Sommige waren heel groot (1 Sam 19:13), maar die van Laban juist niet. Rachel, die ze buiten medeweten van Jakob megenomen had, kon ze "in haar kameelzadel verbergen" (Gen 31:34). Desniettegenstaande deed Laban alle mogelijke moeite ze te vinden "in de tent van Jakob, in die van Lea en in die der slavinnen" (Gen 31:33). Hij zocht nauwkeurig, maar vond ze niet (Gen 31:35).

Of zou Laban toekomstig onheil gevreesd hebben omdat hij nu zijn terafiem moest missen? Vooral ook om de toekomst te raadplegen, want daarvoor werden ze ook gebruikt (1 Sam 15:23). Dit deed Nebukadnezar zelfs (Ez 21:21). Waarom werd Jakob zo woedend toen hij beschuldigd werd van de diefstal van de terafiem? Waren ze zoveel waard? Jakob werd toornig en twistte met Laban (Gen 31:36-38).

Men heeft in Mesopatomië vele opgravingen verricht en heel wat terafiem gevonden. Wat interessant was: ze worden uitdrukkelijk in de toenmalige wetten genoemd. Als iemand zijn schoonzoon tot zijn voornaamste erfgenaam benoemde gaf hij hem als symbool zijn terafiem. Als de erflater gestorven was en de nabestaanden die erfenis aan de schoonzoon betwistten was alleen al het laten zien van die terafiem aan het gerechtshof afdoende bewijs van diens rechtmatige aanspraken.

Nu is Rachels handelswijze duidelijk: ze wilde het bezit van haar vader veilig stellen voor haar echtgenoot. Had ze haar vader niet beschuldigd van "Hij heeft ons verkocht en al ons geld opgemaakt. Al de rijkdom die God onze vader ontnomen heeft behoort ons en onze kinderen" (Gen 31:15-16). We begrijpen nu ook beter Jakobs verontwaardiging dat Laban hem van zo'n diefstal had verdacht. We zijn niet zo overtuigd van zijn eerlijkheid (Gen 27:35-37; 30:37-43). Nu was zijn verontwaardiging gemeend. Nu is ook Labans waanzinnig zoeken naar zijn terafiem in de tenten van vrouwen ons duidelijk: zelfs in de tenten van vrouwen, waar geen man ooit toestemming had om te komen.

Opdat of zijn dochters of Jakob nooit terug zouden komen om hun erfdeel op te eisen bezwoer hij hen nooit meer terug te komen: "Jullie zullen deze steenhoop en deze opgerichte steen niet voorbij trekken naar mij toe, met kwade bedoeling" (Gen 31:52).

Toen zwoer Jakob bij de Vreze van zijn vader Izak. Laban kon tevreden zijn. Of Jakobs vrouwen dat ooit wel van plan zijn geweest is niet waarschijnlijk. In ieder geval heeft Jakob hen dat later onmogelijk gemaakt. Hij heeft de terafiem begraven onder de terebint die bij Sichem is en dat met medeweten van zijn vrouwen (Gen 35:2, 4).

Duisternis over Golgotha: Sarab of Sirocco

Een van de hypotheses betreffende de duisternis tijdens de kruisiging is dat deze werd veroorzaakt door de Sarab.

Onder invloed van de woestijn duikt periodiek een hete woestijnwind op welke uit het Oosten komt, de zogenoemde Sarab (hebr.) of Hamsin (arab.). Deze wind wordt ook wel verward met de Sirocco.

De Sarab is voornamelijk actief in de maanden april en mei en kan worden gezien als scheiding tussen de winter en de zomer. Het is een hete en droge woestijnwind die gewoonlijk drie tot zeven dagen aanhoudt. De oorzaken van deze Sarab zijn nog onbekend; de klimatologische omstandigheden diep in de woestijn zijn nog onvoldoende vastgelegd. Wanneer de Sarab heerst, is de vochtigheidsgraad van de lucht abnormaal laag en de temperatuur stijgt tot boven het gemiddelde (temperaturen > 40° Celsius). De lucht hangt vol fijn stof, zodat de Zon slecht vaag tot niet te zien is. Tijdens de Sarab kan het vochtgehalte in de lucht dalen tot 30% of lager, terwijl het draaglijke en ideale vochtgehalte voor de mens tussen de 40% en 75% ligt. De droge ozon-lage lucht is vermoeiend en heeft een ondraaglijk karakter, bij de mens veroorzaakt het hoofdpijn en slapeloosheid en maakt iedere vorm van arbeid moeizaam. Men heeft het gevoel of men in een oven leeft. Het einde van deze onaangename dagen komt, wanneer de wind plotseling naar het westen draait en de vochtigheidgraad stijgt. De temperatuur daalt en de lucht wordt weer helder. Wanneer dit in het najaar gebeurt, dan volgt vaak spoedig de eerste regen.

Hoewel de overeenkomsten tussen de Sarab en de Sirocco groot zijn, is het voornaamste verschil dat de Sirocco uit de Sahara komt en de Sarab uit de Arabische woestijnen. Tijdens de hete dagen veroorzaakt de wind kleine wervelwinden, ook wel genoemd "dansende djinns" (djinns= Arab. duivels), als de wind verder aanwakkert ontstaat de Sirocco, ook wel Simoon of Harmattan genoemd, en geselt de aarde. De lucht vol met fijn stof en zand verduistert de zon en kan vele dagen aanhouden. Door de hitte is het mogelijk dat de rotsachtige bodem splijt en zodoende kleine aardbevingen veroorzaakt.

Verschillende wetenschappers gaan er van uit dat de Sarab of de Sirocco de oorzaak was van de drie uur durende duisternis. Verder betogen ze dat door de hitte de aardbevingen werden veroorzaakt, waardoor de graven openbarsten. Een verklaring voor het opstaan van de heiligen wordt meestal niet gegeven.

Vreemdelingenhaat

Nederland jarenlang bekend om zijn opvang van asielzoekers, dankzij deze houding vonden de Hugonoten een veilig thuis, en zo ook de Joden. Iedereen mocht aankloppen bij Nederland.
Nederland met zijn vredespaleis, waar internationale geschillen "neutraal" werden uitgezocht.

Maar helaas deze gezindheid is voorbij, alle asielzoekers moeten zoveel mogelijk worden teruggestuurd. En natuurlijk dit is een goede zaak, als de situatie in het land van herkomst is veranderd en de veiligheid van de asielzoeker wordt gewaarborgt.

Maar daar zit het hem nu in. Syrische ambtenaren worden overgevlogen naar Nederland en de asielzoekers zijn verplicht om zonder advocaat of ander vertrouwenspersoon gesprekken aan te gaan, en natuurlijk mogen ze terugkomen naar Syrië, ook al worden ze daarna meteen na aankomst door de Syrische politie verwelkomt en zijn ze daarna "vermist". Ook de uitzetting van Iraanse christenen is het beleid van onze minister, ondanks vragen van de tweede kamer. Ondanks het feit dat Iran in de top 3 van de ranglijst christenvervolging staat.

Hoe komt het toch dat u, minister Verdonk, op Google zo hoog scoort bij "vreemdelingenhaat". Of maakt u zich daar geen zorgen over? Blijf lachen, denk liever aan uw politieke carière, vergeet dat liedje van Boudewijn de Groot:
Schrik maar niet te erg, wanneer u in uw dromen
Al die schuldeloze slachtoffers ziet staan
Die daarginds zijn omgekomen
En u vragen hoe lang dit nog zo moet gaan
En u zult toch ook zo langzaamaan wel weten
Dat er mensen zijn die ziek zijn van ’t geweld
Die het bloed en de ellende niet vergeten
En voor wie nog steeds een mensenleven telt?
Droom maar niet te veel van al die dooie mensen

maandag, maart 06, 2006

Oliebollen voor Rick Brannan

Groot nieuws voor de blogger Rick Brannan !! Vandaag is het wereldkundig geworden dat hij gaat trouwen met Amy Thompson.

Daar door Dave Kaplan het volgende is gezegd: You are the man! It's nice to see the Dutch mafia family growing again. You were a dying breed ya know! (I was tired of "The Soprano's"). Does she know that she will have to learn to cook Oliebollen? Congrats my brother! hierbij het oliebollenrecept voor Amy:

Recipe : Oliebollen
Serving Size : 35
Preparation Time : 3:00
Categories : Sweets

Amount Measure Ingredient -- Preparation Method
-------- ------------ --------------------------------
4 c. white all purpose flour -- 500 gr.
2 tbsp. yeast -- 30 gr.
1 tsp. salt -- 5 gr.
2 cups milk, luke warm -- 1/2 liter
1/2 c. raisins -- 125 gr.
1/2 c. currants -- 125 gr.
1/3 c. candied lemon peel -- 100 gr.
powdered sugar for garnish
oil for deep frying

In a mixer make a dough from the first four ingredients. Let rise in warm place for appprox. 1 hour, or doubled in bulk.

Mix raisins and currants and candied citron in with the dough. Let rise again. In the mean time, heat the oil to approx. 400 F. With 2 spoons, dipped in the oil, let dough slide from spoon into hot oil. Balls will turn by itself when oil is at right temperature. When the balls are light brown, lift balls out of oil, with slotted spoon and let drain on paper towels, (cut open one ball, to make sure they are done inside). Dust with powdered sugar.

Note:
Optional: Add to the raisin mix, 1 peeled, cored, chopped apple to the
dough.

Update: Several people asked me how they look alike, for all those people a picture:

Duisternis over Golgotha: Meteorieten en Kometen

Een van de theorieën die tracht te achterhalen wat de duisternis veroorzaakte is dat de aarde door een meteoriet, of kleine komeet wordt getroffen en daardoor een stofwolk veroorzaakte.

De theorie dat de verduistering veroorzaakt kan zijn door een kometenstaart, is er een die door de eeuwen heen heeft standgehouden. Over het algemeen is de staart van een komeet dermate transparant dat men de sterren er doorheen kan zien. Dit is een alleszins bevredigende oplossing, en hoewel men vroeger de verschijning van een komeet vaak beschouwde als aankondiger van de dood van een koning, zien ook oude bronnen een komeet niet als brenger van de duisternis.

Comet Pojmanski (nu zichtbaar!)

Een variant op bovenstaande theorie is het neerstorten van een grote meteoriet of een kleine komeet. In Openbaring 8:11-12 zien we een beschrijving hoe in het eind der tijden een ster/komeet die Alsem wordt genoemd op de aarde terecht komt. Direct daarna wordt een beschrijving gegeven hoe een derde der sterren (meteoren?) op aarde komt en deze verduisterd. De effecten van deze theorie zouden zijn aardbevingen door de inslag en diepe duisternis door het opgestoven zand van de inslag. Men kan dit vergelijken met het genoemde gedeelte uit Openbaring en de inslag in 1908 bij Tunguska te Siberië.

Echter de enige (twijfelachtige) vermelding die wordt gemaakt is een komeet in het jaar 29 in China. Terwijl men juist mag verwachten dat zo’n gebeurtenis ook in het Midden-Oosten vermeld zou worden. Dit is echter niet het geval en men zal dan ook deze hypothese moeten laten vallen. De verklaringen uit de oudheid welke over deze duisternis gaan, geven zoals die van Phlegon geven geen verklaring wat het dan wel was.

zondag, maart 05, 2006

Duisternis over Golgotha

In de Bijbel komen verschillende astronomische en/of meteorologische verschijnselen voor, bekend zijn de eerderbesproken verschijnselen betreffende de Ster van Bethlehem en de Zonnewijzer van Achaz. De ‘Duisternis over Golgotha' is een van de minder bekende verschijnselen uit de Bijbel. Veel theologen en andere geleerden zijn dan ook niet verder gegaan dan de stelling dat het geen Zonsverduistering geweest kan zijn, wat het dan wél was wordt vaak genegeerd.

Binnen mijn reeks artikelen over Pasen, wil ik een aantal wijden wat voor theorieën er zijn rondom de ‘Duisternis over Golgotha'. Voor hen die deze reeks niet geheel hebben gelezen, als eerste een algemene begripvorming:

Ten tijde dat deze gebeurtenis zich afspeelde, waren de Romeinen de heersers over de gehele toenmalige westerse wereld. Keizer Tiberius de politici Pontius Pilatus en Herodes aangesteld om te regeren over de gewesten Israël en Samaria, het gebied waar Jezus Christus de afgelopen jaren had gepredikt. Tijdens deze jaren had hij diverse religieuze leiders, zoals de Farizeeërs en de Sadduceeërs tot vijanden gemaakt, door hun handelen regelmatig aan de kaak te stellen. Door het verraad van een van Zijn discipelen (Judas) werd Jezus Christus aan het Sanhedrin (de religieuze regering van de Joden) en klaagden de Farizeeërs en Sadduceeërs Hem aan wegens godslastering. Daar het Sanhedrin niet gemachtigd was om iemand ter dood te brengen, werd Jezus Christus naar de stadhouder Pontius Pilatus gebracht, daar deze echter geen schuld in Christus kon vinden ("ik was mijn handen in onschuld") stuurde hij Christus naar zijn collega Herodes. Uiteindelijk wordt Christus ter dood veroordeeld d.m.v. kruisiging op de heuvel Golgotha (=schedelplaats) samen met 2 moordenaars. Tijdens deze kruisiging ontstond een grote duisternis.

In alle evangeliën wordt gesproken over de kruisiging van Christus, in de een méér dan de ander, gezamenlijk geeft het een goed overzicht van de gebeurtenissen. Zie ook mijn chronologie. De belangrijkste passages, welke betrekking hebben op de duisternis zijn:

Mat. 27 (45) En van het zesde uur af kwam er duisternis over het gehele land tot het negende uur. (46) Omstreeks het negende uur riep Jezus met luider stem, zeggende Eli, Eli, lama Sabachtani? Dat is: Mijn God, mijn God waarom hebt Gij Mij verlaten? ... (50) Jezus riep wederom met luider stem en gaf de geest. (51) En zie, het voorhangsel van de tempel scheurde van boven tot beneden in tweeën, en de aarde beefde, en de rotsen scheurden, (52) en de graven gingen open en vele lichamen der ontslapen heiligen werden opgewekt. 53) En zij gingen uit de graven na zijn opstanding en kwamen in de heilige stad, waar zij aan velen verschenen.
Marc. 15 (33) En toen het zesde uur aangebroken was kwam er duisternis over het gehele land tot het negende uur. (34) En op het negende uur riep Jezus met luider stem: Eloï, Eloï, lama sabachtani, hetgeen betekent: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten? ... (37) En Jezus slaakte een luide kreet en gaf de geest. (38) En het voorhangsel van de tempel scheurde in tweeën van boven tot beneden.
Luc. 23 (44) En het was reeds ongeveer het zesde uur en er kwam duisternis over het gehele land tot het negende uur, (45) wand de zon werd verduisterd. En het voorhangsel van de tempel scheurde middendoor. (46) En Jezus riep met luider stem: Vader, in uw handen beveel Ik mijn geest. En toen Hij dat gezegd had, gaf Hij de geest.
Joh. 19 (30b) En Hij boog het hoofd en gaf de geest. (31) De Joden dan, daar het Voorbereiding was en de lichamen niet op sabbat aan het kruis mochten blijven - want de dag van die sabbat was groot - vroegen Pilatus, dat hun benen gebroken en zij weggenomen zouden worden.

Als we een beeldvorming creëren van de gebeurtenissen dan valt ons de volgende zaken op: er is sprake van een duisternis van ongeveer 3 uur. Nu was het in die tijd de gewoonte om de dag in twaalven te verdelen, beginnende bij het ochtendgloren en eindigende bij zonsondergang, met dien verstande dat het zesde uur 12 uur ‘s middags was. Een uur varieerde in lengte afhankelijk de verschillende momenten in een jaar . Daar men in die tijd geen uurwerken had, welke zo nauwkeurig zijn als de onze, moet men er vanuit gaan dat bij het noemen van uren men altijd een benadering van het tijdstip bedoeld. We mogen dus onder het tijdstip “het zesde tot het negende uur” uitgaan van wat wij nu zouden zeggen “van twaalf tot 3 uur ‘s middags”. Naast de beschrijving van op welk uur de duisternis aanwezig was, moeten we ook opmerken dat de kruisiging vlak voor het Pascha (zie o.a. het Heilig Avondmaal en de reden waarom de Joden de lijken wegwilden hebben) viel, dit houdt in dat het bijna volle maan was. Verder wordt in de verschillende Bijbelgedeelten gesproken over een aardbeving.
Als laatste moet dan nog in ogenschouw worden genomen het niet natuurlijke fenomeen, het opstaan van heiligen uit hun graf.

We kunnen de dag dus als volgt reconstrueren:

6de uur	Begin 3 uur durende duisternis
9de uur	Einde 3 uur durende duisternis
	Jezus roept met luider stem: Eli, Eli, lama sabachtani? Dat is: Mijn God, mijn God waarom hebt Gij Mij verlaten?
	Jezus roept met luider stem: Vader, in uw handen beveel Ik mijn geest, en sterft
	Voorhangsel van de tempel scheurt van boven tot beneden in tweeën
	De aarde beeft, en de rotsen scheuren
	Graven gaan open en vele lichamen der ontslapen heiligen worden opgewekt. Hoofdman Romeinse soldaten verklaart dat Jezus Zoon van God is. De Joden vragen of de lichamen weggehaald mogen worden i.v.m. Pascha
's avonds	Jozef van Arimathea, balsemt en begraaft lichaam van Jezus

De enige buiten bijbelse bron van deze duisternis is van Phlegon in zijn "Olympiades" waarin hij melding maakt dat tijdens de verduistering de sterren zichtbaar waren.

Pasen: een chronologische reconstructie

Hieronder een overzicht van alle relevante Bijbelteksten in een chronologisch overzicht

Gebeurtenis	Mattheüs	Markus	Lukas	Johannes	Overige
Laatste Pascha	26:17-20	14:12-17	22:7-23
Judas gaat weg				13:27-30
Instelling H. Avondmaal	26:26-29	14:22-25	22:17-20		1 Cor 11:23-26
De voetwassing			22:24	13:1-11
Gethsemané	26:30ev	14:26ev	22:39-40	18:1ev
Voorzegging verloochening Petrus	26:30-35	14:29-31
Bloedzweten			22:44
Gevangenneming	26:47-57	14:43-50	22:47-53	18:1-9
De kus	26:48-49	14:44-45
Het zwaard	26:51-52	14:47	22:35-38; 22:49-50	18:10-11
Heling Malchus oor			22:51
De jongeling		14:51-52
Petrus volgt Christus	26:58	14:54	22:54	18:15
Geestelijk verhoor
De andere discipel				18:15-16
Voor Annas			22:54	18:13
Verloochening Petrus (1)	26:69-70	14:66-67	22:56-57	18:17
eerste kraaien van de haan		14:68
Voor Kajafas	26:57ev	14:60		18:24
Valse getuigenissen	26:60-61	14:56-59
De bespotting	26:67-68	14:65	22:63-65
Verloochening Petrus (2)	26:71-72	14:69	22:58	18:25
Verloochening Petrus (3)	26:73-74	14:70-71	22:59	18:26
familie van Malchus				18:26
Kraaien van de haan	26:75	14:72	22:60-61	18:27
De Morgenzitting		15:1	22:66
Zelfmoord Judas	27:3-10				Hand 1:18-19 cf. Jer 32:6-9; Zach 11:12-13
Wereldse rechtbank
Voor Pilatus	27:11ev	15:2ev	23:1-7	18:28
Voor Herodes			23:8-12
Voor Pilatus (2)			23:13
Vrijlating Bar-abbas	27:15-26	15:11-15	23:13-25	18:40
De doodstraf	27:26	15:15	23:25
Via Dolorosa
De geseling	27:26	15:15		19:1
De bespotting - de mantel	27:28	15:17		19:2
De bespotting - de kroon	27:29	15:17		19:2
De bespotting - stok	27:30	15:19
Simon van Cyréne	27:32	15:21	23:26
Klaagzang vrouwen			23:27-29
De wijn	27:34	15:23
De kruisiging		15:24-25
Verdeling klederen	27:35	15:24		19:23-24	Ps 22:19
INRI	27:37	15:26	24:38	19:19
de 2 misdadigers	27:38	15:27	23:33	19:18	Jes 53:12
Zie uw zoon, zie uw moeder				19:26-27
Vader vergeef het hun			23:34
Bespotting	27:39-44	15:29-31	23:35
behoudenis van een misdagier			23:40-43
begin duisternis	27-45	15:33	23:44	19:14 (?)	Joel 2:31-32
einde duisternis	27:45	15:33	23:44		Hand 2:20
Eloi, Eloi, Lamma Sabachtani	27:46	15:34-35
de wijn	27:48	15:36		19:29
doodskreet van Christus / Het is volbracht	27:50	15:37	23:46	19:30
het voorhangsel vd tempel scheurt	27:51	15:38	23:45
aardbeving	27:51
opstanding van de heiligen	27:52-53
de Centurion	27:54	15:39	23:47
de trouwe volgelingen	27:55-56	15:40-41	23:49	19:25
De begrafenis
het niet breken van de benen				19:33-37	Ex 1:46; Num 9:12; Ps 34:21
Jozef v Arimathea	27:57-60	15:42-47	23:50-53	19:38-42	Jes 53:9
verzegeling graf	27:64-66

zaterdag, maart 04, 2006

Digitale Atlas van de Bijbel

De website Biblical Places.com stond al langer bekend om zijn schitterende foto's, echter heeft sinds kort met behulp van local.google.com een digitale atlas gemaakt.

Met behulp van een aantal hyperlinks welke onderaan de bladzijde worden weergegeven, krijgt men een overzicht van de verschillende plaatsen in het oude Israël, geprojecteerd op digitale foto's. Een aanrader voor iedereen.

Opgeslagen onder: Atlas

Zonsverduistering (Amos 8:9)

In de Bijbel wordt regelmatig over Zonsverduisteringen gesproken, zij het bijna altijd in profetische betekenis. De enige vermelding waarvan zeker is dat het om een eclips gaat staat in Amos 8:9 “En het zal te dien dage geschieden, spreekt de Heere HEERE, dat Ik de zon op den middag zal doen ondergaan, en het land bij lichten dage verduisteren.”

Deze dag hebben de astronomen kunnen terugrekenen en was 15 juni 763 v.C. Deze datum is bovendien bevestigt door een Assyrisch geschrift welke bekend staat als het Eponym Canon. Hier wordt vermeld: “opstand in de stad Assur, in de maand Sivan. De Zon werd verduisterd.”

De zonsverduistering tijdens de kruisiging van Christus is geen eclips daar het toen volle maan was!! Een buitenbijbelse bron is de Olympiads van Phlegon die het volgende hierover zegt: “'In het 4de jaar van de 202de Olympiade (32-33 n.C.), een eclipse van de Zon vond plaats groter dan ooit eerder bekend was, en de nacht kwam op het 6de uur van de dag, zodat de sterren aan de hemel zichtbaar werden; en een grote aardbeving vond plaats in Bithynia and vernietigde het grootste gedeelte van Niceaea." Ik zal hier later dieper op in gaan.

Prof. G. Quispel

Na het overlijdensbericht van prof. Gilles Quispel, welke ook door enige anderen zoals Jim West, Jim Davila en Stephen C. Carlson op hun blogs zijn gezet, hierbij nog een paar persoonlijke noot:

Toen mijn zwager als student afstudeerde bij Quispel, moest mijn zus voor de inkomsten zorgen. Bij de uitreiking van de dissertatie, richtte prof. Quispel zich als eerste tot mijn zus, met de opmerking dat de positie van de vrouw in het huisgezin zeer belangrijk is. Uit deze korte opmerking blijkt dat Quispel ook aandacht had voor de persoonlijke kant van de studenten en hun leefsituatie. Dat is dan ook een van de redenen dat hij zeer geliefd was bij zijn studenten.

Meer informatie is te vinden op:

http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel& vorigDocument=nd_zoekresultaten&id=68693
http://www.frieschdagblad.nl/artikel.asp?artID=28206
http://www.refdag.nl/artikel/1251615/Prof.+G.+Quispel+
http://www.brabantsdagblad.nl/laatstenieuws/article141409.ece

Vertalen/Translation Blog

The last days I've noticed more and more foreign people are visitingor linking to my blog. So I've created a translationlink at the end of every post to Babelfish.

Daar de laatste tijd steeds meer Engelstaligen mijn blog bezoeken heb ik onderaan iedere blog de mogelijkheid gemaakt tot een directe vertaling van het Nederlands naar het Engels met behulp van Babelfish.

vrijdag, maart 03, 2006

Prof. G. Quispel overleden

For a computertranslation from Dutch to English try this webpage

Prof. dr. Gilles Quispel, emeritus hoogleraar theologie aan de Universiteit Utrecht, is donderdag tijdens een vakantie op 89-jarige leeftijd in Egypte overleden. Hij gold als een van de meest vooraanstaande kenners van de gnostiek en het vroege christendom.

Gilles Quispel werd op 30 mei 1916 in Rotterdam geboren en groeide op in de schaduw van de molens van Kinderdijk. Hij studeerde oude talen en theologie in Leiden. Hij promoveerde in 1943 op de bronnen van de vijf boeken die Tertullianus in 208 tegen de ketter Marcion schreef. Na een tijd leraar te zijn geweest, werd hij hoogleraar vroege kerkgeschiedenis in Utrecht. In 1976 ging hij met emeritaat. Prof. Quispel was ook hoogleraar in Harvard en Leuven. Tot 1989 was hij lector aan het C. G. Jung Instituut in Zürich.

Quispel geldt als een autoriteit op het gebied van de zogeheten gnostische geschriften uit de eerste eeuwen die in 1945 bij Nag Hammadi in Egypte zijn gevonden. De christelijk-gnostische teksten, waarin de innerlijke kennis centraal staat die de mens kan verenigen met God, wierpen een nieuw licht op de figuur van Jezus en de ontstaansgeschiedenis van het christendom. Tot dan toe waren die alleen bekend uit publicaties van hun kerkelijke bestrijders. In 1952 kocht prof. Quispel in Brussel een gnostische codex met vijf onbekende gnostische geschriften uit de school van Valentius.

Dankzij zijn goede relatie met koningin Juliana gingen er voor de theoloog in Egypte deuren open die anders, naar zijn eigen overtuiging, anders zeker voor hem gesloten zouden zijn gebleven. Door de "koloniale'' opstelling van de Fransen, die meenden overal recht op te hebben, maakte de Egyptenaren in de jaren vijftig "zeer voorzichtig'', waardoor zij de Nag Hammadi teksten niet vrijgaven voor publicatie. Op aandringen van Juliana, zeer geïnteresseerd in alternatieve spiritualiteit, richtte de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Beyen zich tot de Nederlandse ambassadeur in Caïro met het verzoek Quispel toegang tot de bevoegde autoriteiten te verschaffen. In de marge van zijn brief schreef de minister: 'Deze zaak interesseert Hare Majesteit zeer en mij ook''. Toen de hoogleraar dan ook in 1955 naar Egypte was gereisd, was de publicatie van de teksten snel geregeld.

Quispel nam in 1956 een fotokopie van het Evangelie van Thomas, één van de belangrijkste teksten uit de Nag Hammadi-collectie, en waarvan in de jaren negentig van de voorgaande eeuw Griekse fragmenten waren gevonden, mee uit Egypte. In 1971 gaf prof. Quispel daarvan de eerste wetenschappelijke vertaling uit onder de titel ”Het Evangelie van Thomas en de Nederlanden” (1971), later in 2004 bracht hij een herziene vertaling van het evangelie uit. Daarin komt volgens hem een heel andere Jezus naar voren dan uit de vier evangeliën die in het Nieuwe Testament zijn opgenomen. ,,De Jezus uit de Nag Hammadi-geschriften is een wijsheidsleraar en het tegendeel van de doemdenker uit het Nieuwe Testament, die het aanstaande einde der tijden voorspelt'', zei hij in 2004 in de Volkskrant.

Samen met prof. dr. R. van den Broek vertaalde hij de zeventien Griekse geschriften van het Corpus Hermeticum. In 1992 verscheen het omvangrijke, door hem geredigeerde ”De Hermetische Gnosis in de loop der eeuwen”.

Van zichzelf zei prof. Quispel dat hij "orthodox, christelijk-historisch, niet-katholiek" was. De Bijbel was voor hem de Heilige Schrift, wat volgens hem niet streed met de door hem beoefende kritische Bijbelwetenschap. Hij bepleitte in zijn werk en onderwijs de persoonlijke ervaring en spiritualiteit en oefende in dit opzicht invloed uit op veel theologiestudenten uit de gereformeerde gezindte. Hij schroomde niet om bij tijden te kerken bij predikanten uit de breedte van de gereformeerde gezindte.

Ikon zal woensdag 8 maart om 14:50 uur op Nederland 1 de uitzending "het vermoeden" herhalen ter nagedachtenis van prof. Quispel.

Zonsverduistering (2)

Als vervolg op mijn vorige blog, nu een overzicht wat er zoal te beleven valt bij een zonsverduistering.

Bij een zonsverduistering zijn er verschillende zaken waar we op kunnen letten. Hieronder zal ik de belangrijkste fenomenen opnoemen:

De temperatuur zal zakken als gevolg dat de Zon de Aarde niet meer verwarmt. Dit kan soms een paar graden zijn.
Door de opkomende duisternis zullen er planeten en sterren zichtbaar worden, met veel geluk is er een komeet te zien die zich op de Zon stort.
Door de aardatmosfeer wordt het zonnelicht verstrooid. Vlak voor en na de totaliteit is dit zichtbaar als snel bewegende schaduwbanden. Dit verschijnsel kan men vergelijken met het uitspreiden van zonnestralen door zacht golvend water.
Vlak voor de totaliteit, wanneer het allerlaatste zonlicht achter de maan verdwijnt en het zwakke licht van de corona verschijnt ontstaat de zogenaamde diamantring.
Door de kraters en heuvels in het maanlandschap verdwijnt het zonlicht niet gelijktijdig. Als de Zon is afgedekt door de hoge maanbergen, schijnt ze nog door de dalen heen. We zien dan langs de maanrand een krans die het parelsnoer of de parels van Baily worden genoemd.
De corona wordt zichtbaar en een beschrijving van eeuwen geleden was: “heldere krans om de verduisterde Zon, met aan de basis een gat met daarin een vlam.” Deze vlammen zijn protuberansen. (De corona kan vergeleken worden met een gigantische magnetische atmosfeer rondom de Zon.)
Kleine stapelwolken danken hun bestaan aan grote luchtbellen, thermiekbellen, in de atmosfeer. Tijdens een eclips ontstaat er een temperatuurdaling waardoor deze thermiekbellen instorten en de wolken verdwijnen daardoor.
Wegens bovengenoemd verschijnsel kan de windsnelheid of de windrichting abrupt wijzigen.
Voor en na de zonsverduistering ziet men onder struiken en bomen allemaal zonnesikkeltjes.
Door de eclips zien we aan de horizon nog gebieden die (in)direct worden verlicht door de zon. Door een prismabreking zien wij deze lucht als geel, roze of rood.
Na de totale eclips, als de eerste zonnestralen weer te zien zijn, lijkt het plotseling klaarlichte dag. Dit komt omdat onze ogen aan de duisternis zijn gewent geraakt (Nb. Bril op!!)
Vervolgens kan men in omgekeerde volgorde de genoemde verschijnselen weer bestuderen.

Naast deze fysische verschijnselen zijn er ook een aantal psychologische effecten:
Planten:

Sommige zullen zich sluiten, terwijl anderen juist open gaan.

Dieren:

Vogels kunnen naar hun slaapplaatsen vliegen
Kippen gaan op stok (een paar jaar geleden wou men dit filmen, echter de camara’s waren niet lichtgevoelig genoeg en men zette er om die reden allerlei lampen bij met als gevolg: De kippen gingen niet op stok het was te licht!!)

Mensen:

Beginnen meer te praten, de stemmen ietwat gedempt.
Als de slagschaduw er aankomt stormen, worden sommigen nog drukker, terwijl anderen juist heel stil in zichzelf gekeerd raken.
Bij volledige totaliteit beginnen sommigen te schreeuwen, te toeteren en soms zelfs vuurwerk af te steken.
Als het daglicht verschijnt hebben de meeste het gevoel dat het te kort duurde. Sommigen willen zich stil terugtrekken op hun eigen plekje, terwijl anderen elkaar omhelzen en willen de schitterende belevenis met anderen delen.
Sommigen raken aan een eclips verslaaft en gaan de hele wereld afreizen om maar een eclips te zien.

Literatuur:

F. Espenak, Eclipse Home Page, http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/eclipse.html, (wordt continue bijgewerkt).
Hergé, Kuifje en de Zonnetempel, Moulinsart, 1949(?).
J. Kuiper & H. Otten, Zonsverduistering de eclips van 11 augustus 1999, ANWB, 1999.
NRC Handelsblad, Profiel, 20/5/1999.
Phlegon, Olympiades, fragment 17.
F.R. Stephenson, Historical Eclipses and Earth's Rotation, Cambridge University Press, 1997.
D.A Thomas, Christopher Columbus: Master of the Atlantic, André Deutsch Limited, London (1991).

Zonsverduistering

Enige dagen geleden kondigde ik aan dat er een zonsverduistering op komst is. Om deze reden en omdat ik binnenkort een aantal theoriën wil gaan behandelen, in het kader van mijn serie blogs over Pasen, wat de duisternis van Golgotha kan zijn geweest, wil ik deze keer ingaan op de achtergronden van een zonsverduistering.

Wat is een zonsverduistering
Een zonsverduistering ontstaat als de Nieuwe Maan recht voor de Zon staat. Daar de Maan een doorsnee heeft van ongeveer 3500 km en op een afstand van de Aarde staat van 356400 km lijkt het of de Zon net zo groot is als de Maan. Dat er niet bij iedere Nieuwe Maan een zonsverduistering komt wordt veroorzaakt door het feit dat de baan van de Maan een hoek maakt van 5 graden met de ecliptica.

Gevolg hiervan is dat de Maan 2 maal per maanmaand een kruising maakt met de ecliptica (=knooppunt). Door de grootte van de Maan is de maximale variabele in het knooppunt 18,5 graden. Tijdens zo’n knooppunt is een Zonsverduistering mogelijk.
Met deze feiten en een aantal rekensommen kunnen we bepalen wanneer en hoe vaak een zonsverduistering plaatsvindt:

De Aarde draait in 365,25 dagen om de Zon.
Van de Aarde afgezien legt de Zon ong. 1 graad per dag langs de hemel af.
De maximale afwijking van 18,5 graden in achtgenomen dat een Zonsverduistering mogelijk is tijdens een knooppunt, kom je op ong. 37 dagen per jaar dat een eclips mogelijk is. (365,25/18,5*2=37)
Om de 29,5 dag is er een Nieuwe Maan. Dat betekent dat er per jaar minimaal 1 eclips is (37/29,5)
Deze periode, als de Zon in de buurt is van een knooppint noemt men een eclipsseizoen.
Deze knooppunten verschuiven gemiddeld 19 graden per jaar, Hierdoor ontstaat per 173 dagen een eclipsseizoen. Er zijn dus gemiddeld 2 (partiële) eclipsen per jaar mogelijk.

Als men verder zou rekenen zou blijken dat na een periode van 54 jaar en 34 dagen een eclips weer in hetzelfde gebied op Aarde zal voorkomen, zij het op een andere meridiaan. Uit deze redenatie blijkt dat op een vrij eenvoudige manier eclipsen zijn te berekenen.

Geschiedenis
Edward Halley ontdekte in Griekse geschriften van Seutos dat de Babyloniërs dit ook al hadden ontdekt en dit de Saros noemden. De betekenis van dit woord lijkt volgens sommige bronnen zijn afgeleid van het Babylonische woord sar wat betekent prins, dit daar prinsen era vertegenwoordigden, net zoals deze eclipsen.

Een van de oudste vermeldingen van een zonsverduistering komt uit China. Het betreft de geschiedenis van Ho en Hi die niet in staat waren de zonsverduistering van 2136 v.C. (of 2159 v.C.) van tevoren konden voorspellen en daarmee een gevaar voor het keizerrijk hadden veroorzaakt. Een onbekende schrijver uit die tijd schreef:

Hier liggen de lichamen van Ho en Hi,
Wier lot, hoewel triest, is rijzende;
Verslagen omdat zij niet konden spioneren
De eclips welke onzichtbaar was.

Als straf voor deze daad werden zij ter dood gebracht, en om de staat te redden werd het volk opgeroepen om veel lawaai te maken, en vuurwerk af te steken. Gelukkig werd de draak, die volgens de keizer de Zon opat, verjaagd en was het keizerrijk gered.
Interessant is dat ze blijkbaar in staat werden geacht om een zonsverduistering te voorspellen.

Zoals reeds hierboven vermeld waren de Babyloniërs ook in staat om dit te doen, zij waren grote wiskundigen en bestudeerden intensief het heelal vanaf hun observatoria, de Zigguraths. Deze Zigguraths waren eigenlijk hoge tempels, vanwaar ze hun goden: de sterren en planeten vereerden. Die observaties waren nodig, daar, als men de gedragingen van de goden wist, ze daar hun voordeel mee konden doen. Uit hun ostraca zijn dan ook vele berekeningen gevonden van positiebepalingen van planeten, conjuncties van planeten en sterren (conjuncties zijn te vergelijken met zonsverduisteringen: diverse hemelobjecten staan voor een waarnemer op een rij, waardoor het een object lijkt), tot zelfs berekeningen van de banen en omloopperiodes van kometen.

De Grieken hebben deze kennis overgenomen en in de 6de eeuw voor Christus was Thales van Milete in staat om een zonsverduistering te voorspellen die het einde van een oorlog betekende tussen de Mediërs en Lydiërs ( 28 mei 585 v.C.).

Naast deze volken zijn ook observaties van zonsverduisteringen bekend van de Maya’s, Koreanen en Egyptenaren. Leuk zijn de anekdotes die zich afspeelden rondom een verduistering:

In China en Indonesië maken ze, zoals reeds gezegd, veel lawaai omdat ze dachten dat de Zon werd aangevallen door een draak of zoiets, door het lawaai dachten ze de Zon te helpen en inderdaad het monster werd altijd afgeschrikt.
In 1504 weigerden Jamaicaanse inboorlingen Columbus voedsel te geven. Om uit deze impasse te komen dreigde hij met maansverduistering. Toen deze dan ook kwam waren de indianen zeer onder de indruk en overstelpten Columbus met voedsel.
Een soort gelijke gebeurtenis was van de Belg Albert Paulis die in Belgisch Kongo gevangen was genomen door kannibalen. Om niet in de kookpot te verdwijnen, dreigde hij dat de Zon zou verdwijnen. Toen de duisternis op het verwachte tijdstip intrad, wierp het opperhoofd zich nederig ter aarde, de Belgische kolonialisten waren in een klap 6000 vierkante kilometer en anderhalf miljoen Afrikaanse kannibalen rijker.
Op basis van dit verhaal is later het bekende stripverhaal “Kuifje en de Zonnetempel” verschenen. Rider Haggerd heeft in zijn boek “De mijnen van koning Salomo” (1885) een soortgelijk iets beschreven, nu echter als locatie Zimbabwe.
Helaas zijn er ook heden ten dage nog New Agers die denken dat de huidige verduistering rampspoed zal brengen, ze baseren zich onder andere op de geschriften van Nostradamus.
Andere volken, zoals de indianen in Venezuela, zijn romantischer aangelegd en geloven dat de Zon en de Maan de liefde bedrijven.
De japanner Masharo Jasuchi zag het allemaal als een big practical joke en beschreef het als volgt: Kleine bleke Maan, eindelijk kan zij de Zon eens voor schut zetten.

Een volgende keer zal ik ingaan op wat er tijdens een zonsverduistering valt te beleven en of er ook in de Bijbel melding wordt gemaakt van zonsverduisteringen.

woensdag, maart 01, 2006

Jeruzalem in de Amarna Tabletten

Op dit moment besteden verschillende bloggers aandacht aan een discussie of de naam Jeruzalem in de Amarna tabletten voorkomt.

Als eerste Yitzhak Sapir op Hebrew Bible and ANE History Lists Commentary met zijn artikel "Solomon and Jerusalem". Dit naar aanleiding van een lezing van Niels Peter Lemchein 2003 "Jerusalem and King Solomon: How Writers Create the Past" waar Lemche het volgende zegt:

The second part of the name of Jerusalem is easy to explain: Salem. The first part, jeru-, is contested or left unexplained. In the Amarna letters Jerusalem appears as URU Salimmu, the city of Salem (e.g., EA 287/LA 38:25, 46, 61, 63). However, if URU should in this case be treated as the normal determinative in Akkadian of “city” and pronounced as alu, this URU is not part of the name of Jerusalem.

Duane Smith heeft vervolgens op zijn blog Abnormal Interests het artikel "Jerusalem in the Amarna Tablets" geplaatst.

Het gaat allemaal om het in het Akkadisch geschreven Amarna tablet EA 287 waar een paar keer de naam Jeruzalem in voorkomt::

EA 287:25: ^URUú-ru-sa-lim (zie afbeelding)
EA 287:46: ^URUú-ru-sa-lim^KI
EA 287:61: ú-ru-sa-lim^KI
EA 287:63: ^URUú-ru-sa-lim^KI
EA 289:14: ^URUú-ru-sa-lim^KI
EA 289:29: ^URUú-ru-sa-lim^KI
EA 290:15: ú-ru-sa-lim^KI

Zie The Encyclopedia of El Amarna Research Tool website voor meer informatie

Rosh Chodesh Adar

Gisteren (28 februari) was het רֹאשׁ חֹדֶשׁ אַדָר (Rosh Chodesh Adar, lett. de aanvang van Adar) de eerste dag van de joodse maand Adar. Dit is de laatste maand van het huidige joodse jaar.

Iedere joodse maand begint bij Nieuwe Maan, want het joodse jaar is namelijk een maanjaar. Een maand is de tijd die de maan nodig heeft om haar loop om de aarde te volbrengen. Dit duurt ongeveer 29,5 dag. Daarom hebben joodse maanden de ene keer 29 en de andere keer 30 dagen. Echter daarmee zijn we niet van alle problemen af, het maanjaar, of 12 maan-maanden zijn bijelkaar 354 dagen. Gemiddeld is dat dus 11 dagen korter dan het jaar van onze kalender, die op een zon is gebaseerd. Het spreekt vanzelf dat ook de joodse kalender hiermee rekening mee moet houden. Niet alleen jaargetijden en landbouw zijn er afhankelijk van, maar ook de verschillende joodse feesten staan hiermee nauw in verband. Pesach (het joodse Pasen) moet bijvoorbeeld in de lente vallen. Daarom wordt regelmatig het verschil opgeheven, door een extra maand in te lassen. Het joodse jaar heeft dan 13 maanden, de twaalfde maand wordt dan
רֹאשׁ חֹדֶשׁ אַדָר א׳ (Rosh Chodesh Adar I) genoemd en de dertiende רֹאשׁ חֹדֶשׁ אַדָר ב׳ (Rosh Chodesh Adar II).

In de Bijbel wordt deze maand eenmaal in Ezra (6:15) en 8 keer in Esther (3:7; 3:13; 8:12; 9:1; 9:15; 9:17; 9:19; 9:21) genoemd. Uit deze passages blijkt ook dat de naam Adar afkomstig is uit de Babylonische kalender.

Het bepalen van het begin van de maand, werd in de oudheid berekend en zeer waarschijnlijk gecorrigeerd aan de hand van observaties. Een bewijs hiervoor kunnen we vinden in 1 Sam 20:5 waar staat "morgen is het nieuwe maan" (zie ook vs. 5, 18, 24 en 27). Hoe moeilijk dit is blijkt uit onderstaande foto waar de nieuwe maan al 34 uur en 18 minuten oud is.

Alleen bij een zonsverduistering, als de nieuwe maan recht voor de zon staat is hij goed te zien. Aan het eind van de maand op 29 maart is er weer een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. De zon zal voor een derde bedekt worden door de maan. Het evenement vangt iets na 11.45 uur aan in Nederland als de maan voor de zon begint te schuiven. Rond 12.40 uur is de bedekking maximaal en iets na 13.30 uur is alles weer over. (Nb. Als u gaat kijken, gebruik een zonnefilter en geen zonnebril!)

Judaism 101, Jewish Calendar, http://www.jewfaq.org/calendar.htm, en http://www.jewfaq.org/calendr2.htm
Judaism 101, Rosh Chodesh, http://www.jewfaq.org/chodesh.htm
Radwin, Michael J., Rosh Chodesh Adar, http://www.hebcal.com/holidays/rosh-chodesh-adar.html
Schiaparelli, G.V., Die Astronomie im Alten Testament, (1904), p. 73ev.
Seip, Steven, Astro Meeting, http://www.photomeeting.de/astromeeting/_index.htm
Vries, rabbijn S.Ph de, joodse riten en symbolen, (1968), p. 21-22

Update zie ook de blog Balashon over de maand Adar.

Biblical Studies Carnival III

Rick Brannan van ricoblog heeft vandaag met Biblical Studies Carnival III een geweldige hoeveelheid werk verricht en is (naar mijn mening) op een zelfde niveau als Biblical Studies Carnaval II van Tyler William.

Biblical Studies Carnaval is een vrij nieuw fenomeen waar de engelstalige bibliobloggers een overzicht geven van de belangrijkste artikelen die in hun blogs van de afgelopen tijd staan. Deze reeks interessante blogs zijn door Joel Ng van Ebla blogs vorig jaar april gestart.

De komende Carnavals zullen worden verzorgd door:

Biblical Studies Carnival IV (Loren Rosson III, The Busybody - April 2006)
Biblical Studies Carnival V (Phil Harland, Religions of the Ancient Mediterranean - May 2006)
Biblical Studies Carnival VI (Benjamin Myers, Faith and Theology - June 2006)
Biblical Studies Carnival VII (Joe Cathey, Dr. Cathey's Blog - July 2006)
Biblical Studies Carnival VIII (Kevin Edgecomb, Biblicalia - August 2006)
Biblical Studies Carnival IX (Michael Pahl, The Stuff of Earth - September 2006)
Biblical Studies Carnival X (Kevin Wilson, , Karamat - October 2006)
Biblical Studies Carnival XI (Stephen Carlson, Hypotyposeis - November 2006)
Biblical Studies Carnival XII (Chip Hardy, Daily Hebrew - December 2006)

	Pad van de verduistering Deze video laat het pad van de verduistering zien van hoge altitude. De verduistering begint in Afrika om 9.07 AM (CET) en gaat noord-oostelijk door Afrika en Oost Europa, en komt in Rusland na ongeveer twee en half uur. Duur: 1 min 13 sec \| Grootte: ~60Mb
	Visualisatie van de Penumbra Deze video is gelijk aan de vorige, maar de umbra en de penumbra zijn rood gekleurd de invloed van de verduistering in al zijn facetten op de aarde te laten zien. Duur: 1 min 22 sec \| Grootte: ~55Mb
	Surfen over het oppervlak Reis met de schaduw mee vanaf lage hoogte van de Ivoorkust tot en met Rusland Duur: 1 min 21 sec \| Grootte: ~50Mb
	Een video vanuit ander perspectief Duur: 27 secs \| Grootte: ~13Mb